Verschillende kanten

Op een grondige, energieke wijze leren denken zal de mens pas als hij door een spirituele wereldbeschouwing zich tot alzijdigheid ontwikkelt, als hij leert inzien, dat ieder ding van verschillende kanten moet worden beschouwd. De levenspraktijk dwingt de mensen daartoe al in het gewone leven. Als iemand zegt: Het vuur is weldadig -, dan heeft hij gelijk. Als iemand echter zegt: Het vuur is zeer schadelijk, want het verbrandt steden en dorpen -, dan is dat ook waar. De absolute zin: Het vuur is goed -, of: Het vuur is slecht -, geldt niet. Met betrekking tot het vuur leert de levenspraktijk al om deze twee kanten te erkennen.

Maar als datzelfde verlangd wordt voor wezens van de hogere werelden, bijvoorbeeld Lucifer en Ahriman, dan gaat men daar niet graag op in, maar men vraagt: Is Lucifer een goed of een slecht wezen, is Ahriman een goed of een slecht wezen? – De mensen willen definities hebben, die hen een antwoord op zulke vragen geven, en men ziet een antwoord als hoogst onbevredigend, dat zegt: Lucifer en Ahriman kunnen zowel goed als slecht zijn. Over het vuur vraagt men dat niet. Daar helpt ons de levenspraktijk om een onjuist oordeel in een juist oordeel om te zetten.

Bron: Rudolf Steiner – GA 150 – Die Welt des Geistes und ihr Hereinragen in das physische Dasein – Stockholm, 10 juni 1913 (bladzijde 86)

Eerder geplaatst op 9 november 2015

Het meest verkeerde inzicht is het resultaat, als men van begrippen, van abstracties uitgaat

Men kan, ik zou willen zeggen, een studie erover maken, hoe erg de mens zich vergist, als hij in zijn kijk op de wereld alleen van begrippen uitgaat, van definities, niet van de onmiddellijke beschouwing van de werkelijkheid. Men heeft tegenwoordig zo veel het gevoel dat men van definities van begrippen moet uitgaan: Wat is Ahriman, wat is Lucifer, wat zijn deze of gene geesten van deze of die hiërarchieën? – zo vraagt men, en als men definities verkregen heeft, dan gelooft men, dat men daarmee al iets over de werking begrepen heeft.

Ik heb vaak het ontoereikende van definities met een kras voorbeeld dat men al in het oude Griekenland kende, aangetoond. Het is natuurlijk niet het modelvoorbeeld van een definitie, deze definitie, maar het is een definitie die klopt: ‘Een mens is een wezen dat op twee benen loopt en geen veren heeft.’ Toen dan de leerling de volgende keer weer kwam, had hij een haan meegebracht, die hij geplukt had: dat was een wezen dat op twee benen loopt en geen veren heeft. Dat is een mens, zo zei hij, volgens deze definitie.

Er zijn werkelijk veel definities, die men laat gelden, volgens dit patroon opgebouwd en veel van onze zogenaamd wetenschappelijke definities treffen ongeveer zo de werkelijkheid. Het meest verkeerde inzicht is het resultaat, als men van begrippen, van abstracties uitgaat.

Bron: Rudolf Steiner – GA 177 – Die spirituellen Hintergründe der äußeren Welt – Dornach, 26 oktober 1917 (bladzijde 213)

Eerder geplaatst op 16 juni 2014

Het meest verkeerde inzicht is het resultaat, als men van begrippen, van abstracties uitgaat  

Men kan, ik zou willen zeggen, een studie erover maken, hoe erg de mens zich vergist, als hij in zijn kijk op de wereld alleen van begrippen uitgaat, van definities, niet van de onmiddellijke beschouwing van de werkelijkheid. Men heeft tegenwoordig zo veel het gevoel dat men van definities van begrippen moet uitgaan: Wat is Ahriman, wat is Lucifer, wat zijn deze of gene geesten van deze of die hiërarchieën? – zo vraagt men, en als men definities verkregen heeft, dan gelooft men, dat men daarmee al iets over de werking begrepen heeft. Ik heb vaak het ontoereikende van definities met een kras voorbeeld, dat men al in het oude Griekenland kende, aangetoond. Het is natuurlijk niet het modelvoorbeeld van een definitie, deze definitie, maar het is een definitie die klopt: ‘Een mens is een wezen dat op twee benen loopt en geen veren heeft.’ Toen dan de leerling de volgende keer weer kwam, had hij een haan meegebracht, die hij geplukt had: dat was een wezen dat op twee benen loopt en geen veren heeft. Dat is een mens, zo zei hij, volgens deze definitie.

Er zijn werkelijk veel definities, die men laat gelden, volgens dit patroon opgebouwd en veel van onze zogenaamd wetenschappelijke definities treffen ongeveer zo de werkelijkheid. Het meest verkeerde inzicht is het resultaat, als men van begrippen, van abstracties uitgaat.

Bron: Rudolf Steiner – GA 177 – Die spirituellen Hintergründe der äußeren Welt – Dornach, 26 oktober 1917 (bladzijde 213)

Definities betekenen niets

Definities betekenen niets. Gewoonlijk ziet men niet, dat iedere definitie onvoldoende bewijskracht heeft. Vooral definities die als wetenschappelijk gelden en er zeer wijs uitzien hebben op een bepaald punt toch een zwakke plek, die herinnert aan die definitie, die in het oude Griekenland eens gegeven werd op de vraag: Wat is de mens? De mens is een wezen op twee benen, dat geen veren heeft. De volgende dag bracht een leerling een geplukte haan mee en zei: Dit is een mens, want het is een wezen met twee benen, dat geen veren heeft.

Bron: Rudolf Steiner – GA194 – Die Sendung Michaels – Dornach 14 december 1919 (bladzijde 204) Vertaling W.A.C. Labberté

Dit citaat plaatste ik eerder op 6 juni 2011.

Rudolf Steiner – Definities betekenen niets

Definities betekenen niets. Gewoonlijk ziet men niet, dat iedere definitie onvoldoende bewijskracht heeft. Vooral definities die als wetenschappelijk gelden en er zeer wijs uitzien hebben op een bepaald punt toch een zwakke plek, die herinnert aan die definitie, die in het oude Griekenland eens gegeven werd op de vraag: Wat is de mens? De mens is een wezen op twee benen, dat geen veren heeft. De volgende dag bracht een leerling een geplukte haan mee en zei: Dit is een mens, want het is een wezen met twee benen, dat geen veren heeft.

Bron: GA194 – Dornach 14 december 1919