Over opvoeding vanaf het 12e jaar

Pas wanneer het kind bijna het 12e jaar heeft bereikt, kun je aankomen met causaliteitsbegrippen, met enigszins naar abstracte begrippen tenderende zaken, waarbij oorzaak en gevolg te voorschijn kunnen komen. Vóór die tijd is het kind voor oorzaak en gevolg even ontoegankelijk als een kleurenblinde voor kleuren. We hebben soms als opvoeder geen idee hoe we het kind nodeloos iets vertellen wat te maken heeft met oorzaak en gevolg. Wij zijn tegenwoordig zo gewend aan de wetenschappelijke manier om naar dingen te kijken, maar daarover kun je het kind pas na het 12e jaar iets vertellen.

Daarom moet je ook met alle stof over het levenloze, waarbij het oorzakelijk begrip een rol speelt, wachten tot tegen het 12e jaar; en je moet met historische beschouwingen over oorzaak en gevolg in de geschiedenis, waarbij je boven het beeldende uit – en de oorzaken opzoekt, ook wachten tot tegen het 12e jaar. Vóór die tijd moet je je alleen bezighouden met dingen waar je het kind vanuit de ziel, vanuit het levende vertrouwd mee maakt.

Bron: Rudolf Steiner – GA 310 – Der  pädagogische  Wert der  Menschenerkenntnis  und  der Kulturwert  der  Pädagogik – Arnhem, 20 juli 1924 (blz. 81-82)

Overgenomen van de website van Pieter Witvliet – VRIJESCHOOL PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE ACHTERGRONDEN

8 gedachtes over “Over opvoeding vanaf het 12e jaar

  1. M.L Heine

    Daar snapt toch niemand tegenwoordig nog iets van. Tenminste het ” zeer ” overgrote deel. Diegene die zich bezig houden met het spirituele, die hebben het over de therapieën als fluisterkind en alle aanverwante onzin. Ze weten niets af van de kwaliteit van het sprookjes voorlezen daar hebben ze nu de digitale wereld voor in de plaats gezet.
    Dit alles is moeilijk uit te leggen zonder kennis van de geestenwetenschap.

    1. Kees

      “Vóór die tijd moet je je alleen bezighouden met dingen waar je het kind vanuit de ziel, vanuit het levende vertrouwd mee maakt.”
      Weet iemand wat voorbeelden? Welke dingen?

      1. Beste Kees, het lijkt misschien flauw of een dooddoener als ik zeg dat de hele vrijeschoolpedagogie voor kleuter en basisschoolkind HET voorbeeld hiervan is. De voorbeelden staan in ruime mate op mijn blog. Kijk vooral bij Rudolf Steiner over en je ziet hoe hij te werk gaat met ‘vanuit het levende, vanuit de ziel’ bij bijv. vertellen, plant- en dierkunde, rekenen en vooral bij leren schrijven.

  2. Bernard

    In de 3e klas, nu groep 5, werd bij ‘Vaderlandse geschiedenis’ over oorzaak en gevolg gesproken. Ik snapte het direct – kan ik me nog goed herinneren. Ook in de 4e klas was dat schering en inslag. Misschien dat dit 100 jaar geleden nog anders was, maar na de 2e Wereldoorlog beslist niet meer!

    1. Bernard, je antwoord suggereert dat deze opmerkingen van Steiner achterhaald zouden zijn. Dat er met de kinderen nu zoveel veranderd is t.o.v. toen, dat we met een gerust hart dit oorzaak-en- gevolg-lesgeven kunnen/moeten praktiseren. Waar Steiner naartoe wil, is in de onderbouw een basis leggen waarop het 12-jarige kind – neem de leeftijd niet te star – vanuit zichzelf tot oordelen kan komen. Dan pas ontstaat het innerlijke vermogen daartoe: geboorte astraallijf. In andere voordrachten brengt hij dit direct in verband met ‘innerlijke vrijheid’. Op mijn blog heb ik Steiners uitspraken hierover bij elkaar gezet. Om e.e.a. in een ruimer perspectief te zien, is het bestuderen daarvan een voorwaarde. (De artikelen hebben de nummers 9-1-3-1/1 enz t/m ….. /14)

  3. M.L Heine

    Het heeft ook te maken met de tijdgeest natuurlijk en de bewustzijnziel! In de middeleeuwen was er zeer weinig aandacht voor het kind waarin het kind ook een echt kind mocht zijn. en Ze speelde wel maar niet lang,Was een kind een jaar of zeven oud, dan begon het zich al voor te bereiden op het leven als volwassene. Meisjes hielpen in de huishouding. Jongens leerden een ambacht.
    Rudolf Steiner heeft op unieke wijze aanwijzingen gegeven en inzichten ,betreffende het wezen kind.

  4. Bernard

    Maar het is niet zo dat voor elk kind oorzaak en gevolg even ontoegankelijk zijn als kleuren voor een kleurenblinde. Steiner heeft dan ook een aantal malen gezegd dat het lastig is in aardse woorden uit te leggen hetgeen hij waarneemt in de geestelijke wereld en dat mensen daarom hun eigen verbinding moeten zoeken met hetgeen hij brengt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s