Begrip tussen de religies

Er zal in niet al te verafgelegen tijd over de hele aarde een intiem begrip zijn over dat, wat in verleden tijden de ergste oorlogen, de vreselijkste disharmonieën over de mensheid heeft gebracht, zo lang ze in de afzonderlijke cultuurgebieden gesplitst waren, die niets van elkaar wisten. Wat zich in het groot over de aarde zal afspelen als een de gehele mensheid omvattende spirituele beweging, moet zich ook in het allerkleinste afspelen van ziel tot ziel.

Hoe ver zijn nu nog de Boeddhisten en Christenen van elkaar verwijderd, hoe weinig begrijpen ze elkaar, hoe zeer wijzen ze elkaar af, als ze op de smalle (Duits: engsten) bodem van hun geloofsovertuigingen staan! Maar de tijd zal komen dat er steeds meer boeddhisten zullen zijn, die vanuit het Boeddhisme geesteswetenschapper zullen zijn, en steeds meer Christenen, die vanuit het christendom geesteswetenschapper zullen zijn. En deze zullen elkaar het volste, diepste begrip tegemoet brengen.

Bron: Rudolf Steiner – GA 130 – Das esoterische Christentum und die geistige Führung der Menschheit – Düsseldorf, 5 mei 1912 (bladzijde 278)

Eerder geplaatst op 9 september 2016  (6 reacties)

18 gedachtes over “Begrip tussen de religies

  1. Bernard

    De individuele religies zijn ontstaan vanuit individuele aardse omstandigheden, zoals plaats op aarde, cultuur en tijdsperk. Daardoor hebben ze juist hun perfectie . Maar ze zijn geen eenheid.
    Rudolf Steiner geeft daar een vergelijking voor:
    “Wat betekent het om altijd over eenheid te spreken? Dat betekent bijvoorbeeld dat iemand zegt: op tafel liggen zout en peper en paprika en suiker. En dat is natuurlijk geen eenheid. Wanneer het er op aankomt de verschillende kruiden op de eigen manier toe te passen, zal het verschil duidelijk worden. Niemand zal zeggen, wanneer hij de verschillende kruiden gebruikt, dat ze allemaal specerijen zijn zonder onderscheid. Want als er echt geen verschil is, neem dan het zout of de peper en doe ze in je koffie of thee in plaats van suiker; daar zal je het verschil wel merken. Dezelfde logische blunder wordt gemaakt door iemand die de individuele religieuze belijdenissen niet echt onderscheidt, maar zegt: ze komen allemaal uit dezelfde bron. Maar als je wilt weten hoe de levende band door de verschillende religies loopt naar een groot doel, dan moet je deze band leren kennen, dan moet je de religies echt bestuderen in hun waarde voor de individuele sferen.”
    In essentie komen de belangrijkste waarden van de verschillende religies overeen als je de persoonlijkheid van de stichter, de betreffende cultuurperiode waarin het is ontstaan en de plaats op aarde in aanmerking neemt. Steiner vergelijkt het ook met de verschillende wegen die er zijn om vanaf verschillende posities rondom een berg, de top van de berg te bereiken – ze zijn alle evenwaardig, gezien vanuit hun lokale positie, en komen allemaal op de top uit. En die top is de essentie van het Christuswezen.
    Na het mysterie van Golgotha is het Christuswezen werkzaam doorheen de hele aarde voor die mensen die ervoor open staan, of het als zodanig erkend wordt of niet. Door respect voor de verschillende religies zal ontvankelijkheid ontstaan voor de werkzaamheid van het Christuswezen in deze religies. Iedere ziel moet vooral op religieus gebied haar vrijheid van denken houden, om die vrijheid van denken te kunnen ontplooien

    GA 168 – Eenzaamheid en vervreemding, 10 oktober 1916

  2. Hoe staat het in dat verband met sekten? Sekten kunnen worden onderscheiden van religies, visies, doctrines en overtuigingen, maar zijn daar wel aan gecorreleerd. Ook daar sprak Steiner uitgebreid over vanuit verschillende gezichtspunten. Zie Steinerdatenbank (Duits: Sekte).

    1. Een prikkelend gezichtspunt vormt wat dat aangaat het volgende steinercitaat: Antroposofie wil geen nieuwe religie zijn Grote Rudolf Steiner Citatensite, 24 oktober 2018).

      Deelcitaat uit die steiner tekst:

      ” […] Profeten van de huidige tijd, die het op de oude wijze zouden willen zijn, zullen hun lot ervaren: ze zullen worden uitgelachen!

      Geesteswetenschap heeft geen profeten nodig, want de geesteswetenschap gaat er in de basis geheel en al vanuit dat wat zij te zeggen heeft, eigendom is van de diepten van de menselijke ziel, die diepten waar de menselijke ziel gewoon niet altijd helder kan oplichten (Duits: nicht immer hineinleuchten kann). […] ”

      Maar ja, voorlopig wordt Rudolf Steiner evenzeer regelmatig bespot of in ieder geval niet serieus genomen. Of neemt dat af?

      1. Jelle Schöttelndreier

        Of het bespotten van antroposofie afneemt? Ik weet het niet. Wat er wel vaker serieus genomen wordt, is de biologisch-dynamische landbouw, de vrijeschool, de Triodosbank – hoewel daar, voorzover mij bekend, geen enkele actie van uit gaat om Steiners sociale impuls, de driegeleding, bekend te maken.

      2. Het is niet verstandig en onwenselijk om de bron waaruit je voorkomt en van waaruit je opereert in nevelen te hullen of zelfs te verloochenen.

      3. Neem bijvoorbeeld een tekstdeel uit het Belgische tijdschrift De Tijd. Datum van het artikel is me onbekend. Misschien wel meer dan 20 jaar terug of zo.

        Triodos en de leer van antroposoof Rudolf Steiner

        De Tijd

        Het is een publiek geheim dat de oprichters van de Triodos Bank nauw aanleunen bij het antroposofische gedachtengoed van de Oostenrijkse filosoof Rudolf Steiner (1861-1925). Leden van de Antroposofische Vereniging en de Christengemeenschap, beide geesteskinderen van Steiner, richtten de bank in 1980 in Nederland op. Directeur werd baron P. Mackay, tevens voorzitter van de Antroposofische Vereniging en priester van de antroposofische Christengemeenschap. Willem Scherpenhuijsen Rom, voorzitter van ING ten tijde van het eerste bod op de BBL, werd voorzitter van de Stichting Triodos, de verankeringsholding boven Triodos Bank. Scherpenhuijsen Rom is een overtuigd antroposoof. Ook in België ontspruit de bank in kringen van Steiner-aanhangers. De idee van een alternatieve bank ontstond bij de oprichting van een Steiner-schooltje in Gent. Op een bepaald ogenblik zijn we wat dieper gaan graven in de geschriften van Steiner op zoek naar zijn theorieën over sociale thema’s en economie, over geld, zegt Frans de Clerck, directeur België bij Triodos. Dat sprak ons aan.De leer van Steiner kan niet overal op bijval rekenen. De Oostenrijker is vooral bekend om zijn pedagogische methode, waarbij het goddelijk-geestelijke in elke ziel moet worden ontwikkeld, onder meer door muziek en zang. Steiner was echter niet altijd even mild voor zijn medemens. Ook zijn volgelingen haalden, vooral dan in Nederland, de voorpagina met racistische uitspraken. Het joodse volk zal verdwijnen. Rassen kiezen zelf voor hun uitsterven. Nelson Mandela is een uitzondering. De uitroeiing van de indianen is een kosmische noodzaak. Het is maar een greep uit het aanbod. Ook in België wordt Triodos Bank gevolgd als sekte. De sektencommissie uit 1997 wijdde een aparte paragraaf aan de bank, zonder echte besluiten te trekken. De Clerck verklaarde dat Triodos Bank zich niet spiegelt aan het mensbeeld van Steiner. […] ”

        Enzovoort. Honden lusten er geen brood van. Die racisme kaart werd indertijd dus weer gespeeld.

      4. Anoniem

        Ook zonder Steiners brongeschriften te noemen, kun je actief zijn voor de impuls van de sociale driegeleding. Het tri in triodos zal ongetwijfeld geïnspireerd zijn door de noodzaak de drie gebieden op eigen poten te zetten, dus het culturele leven vrij van economie en staat, het economische vrij van ideologie en staat. In de media verschijnen zat berichten dat de wetenschap vrijer moet, het onderwijs, de kunsten. Dat de economie veel te sterk bepalend is. Dat de toenemende ongelijkheid schadelijk is. Dat het nationalisme ingeperkt moet worden tot het folkloristische – uh, dat laatste is mijn interpretatie.

  3. Inderdaad, John. Hier lusten de honden geen brood van. Het artikel begint wel interessant, maar vanaf die opmerking dat Steiner niet altijd even mild was voor zijn medemens, gaat het helemaal de mist in. Weer zo’n journalist die hier en daar een paar zinnen gelezen heeft en nu klaar staat met zijn domme oordeel.

    1. Ex-directeur van Triodos Bank België, Frans de Clerck, nam dus mogelijk of kennelijk afstand van het antroposofisch mensbeeld (zie het nieuwsbericht hierboven, waarin dat mensbeeld vertekend wordt weergegeven), maar verwees wel in gunstige zin naar Steiner boek Kernpunten van het sociale vraagstuk: (1) Frans De Clerck: Wie gaat dat betalen?.

      Directeur van de Triodos Bank Nederland, Peter Blom, laat zich in algemene zin positiever uit over antroposofie en de antroposofische wortels van de bank: (2) Peter Blom, de anarchist die bankdirecteur werd (Vrij Nederland, 26 maart 2016; zie de paragraaf Antroposofische projecten) en (3) Peter Blom, bankdirecteur met vrije wil (Motief Online, 18 april 2016).

      1. Anoniem

        Ook zonder Steiners brongeschriften te noemen, kun je actief zijn voor de impuls van de sociale driegeleding. Het tri in triodos zal ongetwijfeld geïnspireerd zijn door de noodzaak de drie gebieden op eigen poten te zetten, dus het culturele leven vrij van economie en staat, het economische vrij van ideologie en staat. In de media verschijnen zat berichten dat de wetenschap vrijer moet, het onderwijs, de kunsten. Dat de economie veel te sterk bepalend is. Dat de toenemende ongelijkheid schadelijk is. Dat het nationalisme ingeperkt moet worden tot het folkloristische – uh, dat laatste is mijn interpretatie.

      2. Haike

        Een van de vier oprichters van de Triodosbank was een fervent Driegeleder; Proffessor Dieter Brull. Heeft jarenlang fiscaal en belastingrecht onderwezen aan de Universiteit van Amsterdam, en sprak al eind jaren vijftig van de vorig eeuw uit dat de inkomstenbelasting pure diefstal is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s