Sociaal leven/Eigenbelang

Het is het belangrijkste kenmerk van de tegenwoordige tijd dat de mensen in feite volgepropt zijn met egoïsme, en dat, als ze over sociale eisen spreken, ze eigenlijk bedoelen: Hoe kan het eigenbelang het beste door de gemeenschap gedragen worden? – Eigenlijk spreken de mensen van sociaal leven en bedoelen het egoïstische leven. Ze zouden graag een sociaal leven willen, waarin de zelfzucht het beste gedijen kan.

 Bron: Rudolf Steiner – GA 203 – Die Verantwortung des Menschen für die Weltentwickelung – Dornach, 23 januari 1921 (bladzijde 122)

Eerder geplaatst op 30 april 2015

3 gedachtes over “Sociaal leven/Eigenbelang

  1. Henk Smith

    Mooie instap John, toch waag ik maar een poging om het beleven van de tegenwoordige ‘hype’ van ‘spiritualiteit’ op de korrel te nemen. Het zal me door velen niet in dank worden afgenomen.
    Over spiritualiteit.
    In de vorige eeuw, zeker in de eerste decennia werd het begrip spiritueel nog als een wezenlijke aanduiding voor het geestelijke gebruikt.
    Tegenwoordig is het woord ‘spiritueel’ een lievelingswoord geworden, en wordt het meer gebruikt als een abstract begrip, waar alle mogelijke kunstzinnige uitingen van religieuze en pseudo-religieuze aard kunnen worden ondergebracht. Het heeft nu meer het karakter van een stemming dan die van het aanduiden van een geestelijke werkelijkheid. Spirituele gedachten zijn nu veel meer non-materiële gedachte-inhouden, waarbij het gaat om verlichting van aardse beslommeringen met behulp van een verfijnd egoïstisch streven, om een verrijking van ons zieleleven te bewerkstelligen, die dan wel gepaard moet gaan met een ‘Feeling Good’ aspect.
    Het denken is hierbij ver naar de achtergrond verdreven, terwijl het voelen, en het beleven van harmonie en eenheid, en vooral het na-streven van een innerlijke groei, en mindfulness, de belevingswereld van de ziel moet vergroten en de boventoon voert. Als je googelt op ‘gedachte’ dan verschijnt trouwens het volgende; ‘een gedachte is een voorstelling van de geest.’ Het woord is van oorsprong Nederlands en is terug te leiden naar het Oudnederlandse woord gethahti. Hier doet zich voor wat er bijna altijd gebeurt. Het is bij de beschrijving van het concept ‘gedachte’ natuurlijk ook belangrijk om te weten hoe je er aan komt, en het moet natuurlijk zijn: Een gedachte is het denken van een voorstelling door de geest. Het waarnemen en het denken daarover, zijn namelijk twee fundamenteel verschillende concepten.
    Het denken zelf wordt trouwens in de cognitieve neurowetenschap en filosofie omschreven als ‘informatieverwerking’.
    Maar over de gelijkschakeling van denken en informatieverwerking, wat een computerfunctie is, zullen we het wel nooit eens worden. Studie en onderzoek van denken en voelen, van ziele beleving, geestelijke scholing, enzovoort, zijn nu een onderdeel van de psychologie, die in onze tijd als een volwaardige gedragswetenschap wordt beschouwd en waarbinnen zich grote ontwikkelingen hebben voltrokken, en die daarmee samenhangend ziel en geest ontkent.
    Het denken wat door Steiner wordt beschreven in zijn grondwerk, ‘Filosofie der Vrijheid,’ heeft niets van een paars-roze spirituele stemming, maar is verbluffend concreet. Overigens is de antroposofie geen herontdekking van oosterse wijsheden, hoe indrukwekkend deze ook mogen zijn, maar een op westers geschoold denken gestoelde beschrijving van geestelijke werkelijkheid, een geesteswetenschap. Geen kil intellectueel denken, maar een vermenselijkt beschrijven van gedachte-inhouden, en vertegenwoordigt daarmee als het ware het nieuwe levende denken.

    1. Interessante beschouwing, Henk. Ben goed bekend met deze problematiek. Het eerste werk dat ik van Steiner bestudeerde was overigens De filosofie van de vrijheid. In de reactieruimte onder mijn blog Anticiperen en participeren (Cahier, 22 februari 2015) lieten Marika Ortmans en Joke van der Wolde hun gedachten trouwens gaan over thema dat je hier aansnijdt: (1) reactie Marika Ortmans, 28 februari 2015 en (2) reactie Joke van der Wolde, 13 augustus 2015.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s