Steiner over de zelfmoord van Bernhard Suphan

Van 1890 tot 1897 was Steiner medewerker van het Goethe-archief in Weimar. Directeur was daar Bernard Suphan (1845-1911). Over hem schrijft Steiner in Mijn Levensweg het volgende:

Toen ik in Weimar kwam en in nauwer contact trad met Bernhard  Suphan, was hij een man die persoonlijk zwaar beproefd was. Twee vrouwen van hem, zusters, waren jong gestorven. Hij leefde nu met zijn beide jongens in Weimar, treurende om de overledenen, zonder enige levensvreugde. Het enige lichtpunt voor hem was de gunst die groothertogin Sophie hem verleende, zijn meesteres, die hij oprecht vereerde. In deze verering schuilde geen serviliteit, maar Suphan koesterde een heel persoonlijke liefde en bewondering voor de groothertogin.

Een trouwe genegenheid verbond Suphan met Herman Grimm. Voordien, in Berlijn, werd hij in huize Grimm als een huisgenoot beschouwd en hij voelde zich in de geestelijke atmosfeer daar thuis. Maar hij had iets in zich waardoor hij niet klaar kon komen met het leven. Men kon wel met hem over de hoogste geestelijke aangelegenheden spreken, maar er mengde zich al gauw iets wrangs in het gesprek, dat voortkwam uit zijn voelen. Dit wrange beheerste vooral zijn eigen ziel; door een droge humor ruimde hij dat gevoel dan uit de weg. Daardoor kreeg het contact met hem nooit een warm karakter. In één ademtocht kon hij op een sympathieke wijze iets heel belangrijks uitspreken en bijna tegelijkertijd, zonder overgang, in het onbeduidende, triviale afglijden. Hij kwam mij altijd welwillend tegemoet. Hij had geen belangstelling voor de geestelijke interesses die in mijn ziel leefden, soms deed hij ze af met zijn droge humor; hij  had echter de grootste belangstelling voor de wijze waarop ik in het Goethe-archief werkte en voor mijn persoonlijke leven.

Ik kan niet ontkennen dat ik dikwijls heel onaangenaam getroffen werd door wat Suphan deed en de wijze waarop hij zich gedroeg bij de leiding van het archief en de redactie van de Goethe-uitgave; ik heb dit ook nooit verborgen. Maar als ik terugkijk op de jaren die ik samen met hem heb doorgebracht, dan overweegt toch een sterk innerlijk meeleven met het lot en de persoon van deze zwaar beproefde man. Hij leed aan het leven en hij leed aan zichzelf. Ik zag hoe hij als het ware met de goede kanten van zijn karakter en zijn mogelijkheden steeds dieper wegzonk in een bodemloos onwezenlijk gepieker, dat zijn ziel vervulde. Toen het Goethe- en Schiller-archief intrek nam in het nieuwe huis aan de Ilm, zei Suphan bij de opening van het huis dat het hem voorkwam alsof hij een van de mensenoffers was, die in oeroude tijden voor de poorten van heilige gebouwen, als zegen daarvoor, ingemetseld werden. Langzamerhand had zijn fantasie zich ingeleefd in de rol van iemand die zich opoffert, hoewel hij zich toch niet ten volle met de zaak verbonden voelde. Hij voelde zich als een lastdier, dat geen vreugde kon beleven aan de taak in het Goethe-werk, waaraan anderen zich met het grootste enthousiasme zouden hebben gewijd. Na mijn vertrek uit Weimar trof ik hem later steeds weer in dezelfde gemoedsstemming aan. In een verduisterd bewustzijn maakte hij door zelfmoord een eind aan zijn leven.

Bron: Rudolf Steiner – GA 28 -Mein Lebensgang (bladzijde 207-208)

Vertaling W.A.C. Labberté, overgenomen uit Rudolf Steiner – Mijn levensweg – 1983 Uitgeverij Vrij Geestesleven (bladzijde 140-141)

Eerder geplaatst op 10 januari 2011

14 gedachtes over “Steiner over de zelfmoord van Bernhard Suphan

    1. Hoezo, vind je dit niet interessant dan? Overigens schrijft Steiner zelf al dadelijk in het begin van dit boek dat hij het heeft geschreven op verzoek van vele aanhangers en belangstellenden. Hij zelf zou lever helemaal niet over zijn persoonlijke zaken schriijven.

      1. Haike

        Dat weet ik, dat hij op verzoek van anderen openbaarheid van zaken heeft gegeven, het boek staat hier bij mij in de kast. Maar ik mis hier een toegevoegde waarde voor de lezer, dat gevoel had ik al toen ik het destijds las. Het enige wat ik eruit kan halen is dat Bernard Suphan in een nou niet benijdwaardige positie verkeerde. Dat gun ik hem verder ook niet, dat behoeft geen discussie. Alleen zie ik niet, waarom ik dat zou willen weten.

      2. Sorry, Haike, maar deze reactie begrijp ik niets van. Of iets wat je leest toegevoegde waarde heeft of niet, dat kun je je bij alles wel afvragen, maar dan is het eind zoek. Het punt is: het interesseert je of het interesseert je niet.
        Maar neem nu eens het volgende: Hans Wiegel heeft ook 2 keer een vrouw verloren, ook zusters van elkaar en nota bena allebei bij een auto-ongeluk. Dan zeg je toch ook niet: Ik zie niet in waarom ik dit zou willen weten, ik mis een toegevoegde waarde?

      3. Haike

        Wat zou dan die toegevoegde waarde zijn voor mij? Ik weet in dit geval dat dat Wiegel is overkomen, en dan denk ik bij mezelf dat die man het zwaar voor zijn kiezen heeft gekregen, en moet door een hel heen zijn gegaan. En in gedachten wens ik hem dan het allerbeste toe. Maar het is niet nieuws waar ik op zit te wachten, of per sé moet weten. Ik leer er denk ik niet veel van, behalve dat het ieder mens, (dus ook mij) kan overkomen.. Lees ik Steiner dan doe ik dat (kort door de bocht) omdat ik denk dat het mij verder kan brengen in mijn ontwikkeling. Ik denk niet dat dergelijk nieuws over een persoon een ander verder brengt. Hooguit dat je eruit kunt concluderen dat het leven niet over rozen gaat, ongeacht of je rijk arm bent, VVD-er bent, of dat het PVDA kamp behoort enz. Maar dat kan ik ook allemaal uit mijn eigen levensweg/biografie halen, daar heb ik dergelijke informatie niet voor nodig, met alle respect voor een man als Hans Wiegel.

  1. Leonie

    Ik vraag mij af waarom persoonlijke zaken geweerd moeten worden. Persoonlijke dingen hebben een sociaal karakter en daar wordt iemand mens door.

  2. Vee

    Haike, het zegt toch iets over de houding en inzichten van Steiner tov depressie, cynisme, verbondenheid met je werkzaamheden, zelfmoord en levenslot. Over hoe hij omging met en voelde en dacht over mensen die niet meteen een levensloop hadden die hem inspireerde . Ik vond het wel interessant hoe genuanceerd Steiner hierover schrijft, hij komt soms zo cru uit de hoek, met zulke hoge verwachtingen tov de mens, maar hier zie ik een menselijke en licht onzekere kant die mij enigszins gerusstelt.

    1. Vee, ik vind dit heel mooi wat je hier schrijft. Overigens zit er echt wel wat in wat Haike schrijft, namelijk dat hij van wat hij leest iets wil leren en verder komen in zijn ontwikkeling. Maar dat men van zo’n tekst van Steiner over Bernhard Suphan echt wel iets kan opsteken, dat heb jij naar mijn idee heel goed duidelijk toegelicht.

    2. Haike

      Dank je Vee, Dat snijdt hout voor me. Aan die kant ben ik helemaal voorbij gegaan! Ik wil het niet als excuus gebruiken maar ik denk dat in dit geval er iets van een blinde vlek meespeelt bij mij… 😯

  3. Haike, ben zo blij met je laatste reaktie.
    Als je bedenkt dat gedachten ook uitwerking hebben op levenden en gestorvenen. Zou je mensen in zekere zin zelfs kunnen helpen.
    Ik ben blij met dit citaat Ridzerd.

    1. Haike

      Hedvig,

      Die dingen gebeuren nou eenmaal… Als je als pelgrim onderweg bent naar Santiago de Compostela en weer terug naar Amsterdam en je op 6000 km 15 km verkeerd fietst omdat je zit te suffen vind ik dat ik het aardig gedaan heb.

      En ik heb geloof ik wel eens eerder een wereldberoemde Amsterdamse voetballer aangehaald, die zei: “Je ziet het pas als je het door hep” 😁

      I’m just an ordinary man…

      1. Juist Haike, dáárom vind ik je laatste reaktie ook zo mooi. Bedoelde het als compliment. En ja, ik ben ook maar een gewone vrouw….ik dwaal ook…..
        We zijn hier om te leren en we hebben nog een heeeeeel lange weg te gaan.

      2. Haike

        Oh maar zo heb ik het ook al meteen opgevat, dat je het als compliment bedoelde.. Hij zit reeds lang in mijn zak gestoken..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s