De menselijke intelligentie zal steeds sterker de neiging vertonen het kwade uit te den­ken

Onze in­telligentie gaat een bepaalde weg; tegenwoordig verkeren we nog sterk in een ontwikkeling van de intelligentie zoals de Grieken die hadden. Door onze intelligentie begrijpen wij dat wat aan de dood onderhevig is. Maar ook deze vorm van intel­ligentie die het dode begrijpt, verandert. In de komende eeu­wen en millennia zal deze intelligentie iets totaal anders wor­den. Onze intelligentie heeft nu al een bepaalde aanleg. De mensheid zal terechtkomen in een ontwikkeling van de intelli­gentie waarin deze de neiging zal hebben alleen het onware, de dwaling, het bedrog te begrijpen, en alleen het kwade uit te denken.

De leerlingen van de esoterische scholen, en met name de ingewijden, wisten vanaf een bepaalde tijd dat de menselijke intelligentie een ontwikkeling naar het kwade doormaakt en dat het steeds moeilijker zal worden alleen door intelligentie het goede te herkennen. De mensheid verkeert nu nog in deze overgang. Wij zouden kunnen zeggen: het lukt de mens nog net, wanneer hij zijn intelligentie gebruikt en geen buitenge­woon wilde instincten in zich heeft, enigszins naar het licht van het goede op te zien. Maar deze menselijke intelligentie zal steeds sterker de neiging vertonen, het kwade uit te den­ken, het kwade in te voegen in het morele en in het kennen, de dwaling.

Dat was een van de redenen waarom de ingewijden zich de mannen van zorg noemden, omdat de ontwikkeling van de mensheid in de eenzijdigheid, zoals ik die zojuist uiteengezet heb, inderdaad zorgen baart; zorgen juist om de ontwikkeling van de intelligentie. Het is tenslotte niet voor niets dat de intelligentie de moderne mens zozeer met trots en hoogmoed vervult. Dat is, zo zou ik het willen noemen, een voorproefje voor het kwaad-worden van de intelligentie in de vijfde na-Atlantische periode, waarin wij nog maar aan het begin staan. Wanneer de mens niets anders zou ontwikkelen dan zijn intel­ligentie, dan zou hij op aarde een boos wezen worden. Wan­neer wij vertrouwen willen hebben in de toekomst van de mensheid en deze toekomst als een vruchtbare toekomst wil­len zien, dan mogen wij niet vertrouwen op de eenzijdige ont­wikkeling van de intelligentie. In de Egyptisch-Chaldeeuwse tijd was deze intelligentie nog iets goeds, maar daarna is zij tot iets geworden dat verwant is met de krachten van de dood. Deze intelligentie zal een verbinding aangaan met de krachten van bedrog, van dwaling en van het boze.

Hierover zou de mensheid zich vooral geen illusies moeten maken. We moeten er in alle openheid rekening mee houden dat we ons moeten beschermen tegen de eenzijdige ontwik­keling van de intelligentie. Niet voor niets zal er juist door de antroposofisch georiënteerde geesteswetenschap iets anders kunnen komen: namelijk het opnemen van dat wat door een vernieuwd schouwen uit de geestelijke wereld kan worden verworven, wat niet door intelligentie begrepen kan worden maar pas begrepen kan worden wanneer men accepteert wat de wetenschap van de inwijding door middel van het schou­wen uit de geestelijke wereld haalt.

Bron: Rudolf Steiner – GA 296 – Die Erziehungsfrage als soziale Frage – Dornach, 16 augustus 1919 (bladzijde 89-90)

Overgenomen uit het boek Opvoeden en onderwijzen als sociale opgave (bladzijde 101-102). Vertaling John Hogervorst en Hanneke Nelemans.

Eerder geplaatst op 9 november 2014 

9 gedachtes over “De menselijke intelligentie zal steeds sterker de neiging vertonen het kwade uit te den­ken

    1. Ja, Vincent van Gogh zei het al: ‘Aan de ellende zal nooit een eind komen.’ Dat schijnen zijn laatste woorden te zijn geweest. Het is alleen de vraag of hij dit werkelijk gezegd heeft of dat een of andere fantast het uit zijn duim heeft gezogen. 🙂

      1. Haike

        Het is maar goed ook…. dat die ellende blijft bestaan, zelfs als dat door een fantast zou zijn gezegd. Het geeft mij namelijk de mogelijkheid me verder te scholen en te ontwikkelen; een zinvollere kant op. Maar daar heb ik die ellende wel bij nodig… Hoe paradox dat ook moge zijn. 😇

  1. walterhebing

    Ik zou het tegendeel van dit citaat van Steiner beweren, als ik Steiner was! Intuïtie is blijkbaar allleen aan vrouwen toegekend en daar houden mannnen blijkbaar geen rekening mee en is het openbare leven tot een mengelmoes van intelligentie en intuïtie verworden en lijdt het leven op aarde in alle uithoeken op aarde eronder en dat was al in den beginne van ons menselijk ontstaan. Namelijk sinds Adam en Eva, zich als mens niet schikte naar het gebeuren om zich heen, maar er een eigen idee over vormde en tot op de dag van vandaag het nog hebben! De mens, mannelijk of vrouwelijk op aarde heeft zich nog steeds niet verenigd met het onzijdige(leven) op aarde. Echter het is toch de kern van zijn/haar zijn op aarde om androgyn te spreken en te handelen ten opzichte van het leven op aarde. Immers de man en de vrouw zijn er de rentmeesters over, zoiets laat je toch niet aan je kinderen over! De man laat intellektueel steken in zijn leven vallen, net als de vrouw die intuïtief steken in haar leven laat vallen, maar vast staat elk kind waar ook ter wereld geboren, deze steken die zowel vaders en moeders moet oprapen en verwerken, alvorens het zich als rentmeester op aarde kan voelen.
    Ik voel me als rentmeester op aarde en weet dat mijn vrouw zich niet als dusdanig voelt en mijn kinderen zoekend op aarde zijn om dit hiaat tussen mij en mijn vrouw te doen oplossen. In wezen vormen we tesamen de Heilige drieëenheid als mens, maar los van het leven(God) op aarde!
    Kinderen volgen intuïtief hun eigen levens spoor op aarde, dat heeft alles intuïtie en intellekt te maken, maar ook alles met het leven en de dood op aarde te maken, waarvan de mens rentmeester is! Verzaakt de mens zijn rentmeesterschap over het leven op aarde, verzaakt hij ook zijn bestaansrecht op aarde en dat is wat eigenlijk al sinds Adam en Eva op aarde geleefd hebben op aarde gebeurd!
    Geen vrouw of man vindt zichzelf verantwoordelijk voor al hetgeen rondom het leven op aarde gebeurd, Ik wel, daarom schrijf ik op deze site en ben blij dat Ridzerd dat toelaat en me af en toe beroepen kan op mijn eerdere reacties op de citaten van Steiner.
    Ik heb het nu gebeuren hoog in het vaandel en wil alle ogen daartoe wenden en hun bewustzijn daartoe wenden, opdat ’n kind van jonger dan zes dagen niet fysiek of geestelijk veminkt wordt
    Tot zover
    Groetjes Walter

  2. “De menselijke intelligentie zal steeds sterker de neiging hebben het kwade uit te denken, ja zelfs het kwade in te voegen in het morele.” ” Wanneer wij vertrouwen willen hebben in een vruchtbare toekomst van de mensheid dan mogen we niet vertrouwen op de eenzijdige ontwikkeling van de intelligentie.”
    Dat is niet alleen maar onheilspellend toch.

    Even verderop in deze lezing laat Steiner zien wat hij bedoelt met “wat er opgenomen moet worden wat door een vernieuwd schouwen uit de geestelijke wereld kan worden verworven…”

  3. Hanneke

    Het is heel simpel: wat we aandacht geven, groeit! Dus we weten wat ons te doen – en denken! – staat 😉 nu nog de ‘intelligentie’ (en volharding) hebben om dat ook te verwezenlijken…

  4. Hanneke

    O, en nog iets, heel essentieel: we vergeten vaak de intelligentie van ons hart. Zonder deze kan ‘het kwade’ vrij spel krijgen. Misschien ligt de drie eenheid ook dichterbij dan wij ‘denken’ (!): hoofd, handen en hart. De belangrijkste weg die een mens in het leven aflegt, is die van het hoofd naar het hart… want “alleen met het hart kun je goed zien, het essentiële is voor de ogen onzichtbaar” – Antoine de St. Exupéry, ‘De Kleine Prins’

  5. barbaar

    Steiner verwoordt precies dat wat er gaande is.De laatste aktie om een voltooid leven te beëindigen voor de natuurlijke dood past helemaal in het plaatje.Toch is deze ontmenselijking voor ons de ultieme uitdaging om bij onszelf te blijven en de moeite te nemen om de neergang van onze menselijkheid te doorzien.Het kwade laat zich niet zonder toestemming van de Schepper ontvouwen.Prachtige tijd om in waarachtigheid jezelf te blijven neerzetten.ondanks alle tegenwind.Het kwaad wil gekend worden.
    De Barbaar.(vertaling 😦 zoeker naar God)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s