Door alleen maar aanschouwelijk onderwijs worden de zielekrachten vaak dodelijk verminkt

Men behoeft slechts met een beetje gezond verstand enkele details in het moderne onder­wijs te bekijken en men zal in beeld krijgen waardoor een vrucht­bare ontwikkeling wordt verhinderd. Bedenkt u maar eens dat juist de mensen die menen recht van spreken te hebben als het over opvoedingsvraagstukken gaat, steeds opnieuw her­halen dat al het onderwijs, vanaf de laagste klassen, aanschou­welijk moet zijn, of wat men aanschouwelijk noemt. Ik heb u al vaker verteld hoe men bijvoorbeeld het rekenonderwijs aan­schouwelijk wil maken: door rekenmachines te gebruiken! Men vindt het van groot belang dat het kind in zekere zin alles al kan bekijken en zich daarna vanuit dit zien voorstellingen van­uit het eigen innerlijk van de ziel vormt. Deze nadruk op aan­schouwelijkheid in de opvoeding is in zeer veel gebieden van de pedagogie terecht maar dwingt ons toch om de vraag te stellen: wat komt er van een mens terecht wanneer hij alleen maar aanschouwelijk onderwijs krijgt? Dan verdort zijn ziel, dan sterven de innerlijke impulsen van de ziel en verbindt de gehele mens zich met de zichtbare menselijke omgeving.

En datgene wat vanuit het innerlijk van de ziel zou moeten ontspruiten, wordt geleidelijk gedood. Juist vanwege de aan­schouwelijkheid van het tegenwoordige onderwijs worden de zielekrachten vaak dodelijk verminkt. Men weet natuurlijk niet dat men de ziel doodt maar men doodt haar werkelijk. De ge­volgen daarvan zijn – ik heb dat vanuit andere gezichtspunten al genoemd – aan de mensen van onze tijd te ervaren. Hoe­veel moderne mensen zijn niet eigenlijk probleemmensen? Hoe­veel mensen uit onze tijd blijken op latere leeftijd onmachtig om datgene uit hun innerlijk te halen wat hen in moeilijke tij­den troost en hoop zou kunnen bieden en wat hen in staat zou stellen de verschillende situaties in het leven aan te kunnen? Wij zien in deze tijd veel mensen die gebroken zijn en ook zelf hebben wij het bij tijd en wijle niet al te makkelijk. Dat hangt allemaal samen met de gebreken van onze manier van opvoeden en vooral met de gebreken van de leraren­opleiding.

Bron: Rudolf Steiner – GA 296 – Die Erziehungsfrage als soziale Frage – Dornach, 10 augustus 1919 (bladzijde 68-70)

Ook te vinden in het boek Opvoeden en onderwijzen als sociale opgave (bladzijde 79-80). Vertaling John Hogervorst en Hanneke Nelemans.

Eerder geplaatst op 26 oktober 2014

3 gedachtes over “Door alleen maar aanschouwelijk onderwijs worden de zielekrachten vaak dodelijk verminkt

  1. Maarten

    Steiner heeft de ICT revolutie natuurlijk niet meegemaakt, maar zou dit probleem ook niet gelden voor kinderen met TV, tablets, smartphones etc?

    1. Haike

      Natuurlijk want dat soort aangelegenheid vragen niet om een eigen innerlijke activiteit. Het prikkelt niet de eigen verbeeldingskracht, wat een scheppende kracht is. Die wordt niet meer gestimuleerd. Het kind zo opvoeden dat het de baas is over dergelijke zaken en er niet slaaf van wordt zal een opgave zijn. Het er 100% er bij weghouden zal niet werken (eerder een averechts effect sorteren) en daarnaast is het onderdeel van onze wereld van vandaag. Dan is het wel zo handig om te weten hoe die werkt en hoe je daar mee moet omgaan.

  2. walterhebing

    Op dit citaat heb ik 26 oktober 2014 een uitgebreide reactie geschreven, waar bij ik vooral de nadruk heb gelegd op het feit dat het begrip: “Opvoeding” en het begrip: “Onderwijs” uit onze taal zouden moeten verdwijnen.
    Immers beide begrippen staan lijnrecht tegenover deze uitspraak van Jezus: Eens zal de oude grijsaard, aan ’n kind van jonger dan zes dagen vragen, waar de plek van leven is.
    ik heb daarnet de reacties op miijn reactie op dit citaat van 2014 gelezen, ik ben blij met hun reacties, maar deze dragen niets bij aan hetgeen ik als peuter, kleuter, kind, puber, adolecent,volwassen, vader van vijf kinderen en nu als oude grijsaard tot nu toe op aarde ervaren heb
    De clue schuilt in het feit dat deze beeldspraak van Jezus pas in beeld kwam in 1945, dus na het overlijden van Jezus Christus. Ik heb via mijn moeder veel verhalen over het leven van Jezus op aarde gehoord, maar ik heb me nooit kunnen verenigen met de Christen Impuls, een beeld wat Steiner van Jezus heeft gemaakt.
    Jezus leefde op aarde vanuit zijn hart en van daaruit handelde hij op aarde, los van al het geschrevenen op aarde. Wie schrijft die blijft! Is me al zowat met de paplepel ingegoten, daar Jezus alleen maar handelde of sprak en niet schreef! Schrijf ik alles over mijn ervaringen als kind met volwassenen, tot mijn vierde levensjaar, Mijn zes jaar oudere broer deed er nog een schepje boven op, ik wilde niet op aarde geboren worden, want wat op aarde gebeurd is niet goed voor mij, ik vind dit gebeuren de reïncarnatie gedachte, volledig onderuit halen. Mijn zes jaar oudere broer zadelt me op, met zijn zielsgeheimen, terwijl mijn hart bezig is zich te verbinden met het leven op aarde.
    De kernvraag van het menselijk leven(Bewust Zijn) op aarde, kan men dus nooit van de menselijke geest afleiden, want Levensbewustzijn was er al voordat de mens op aarde geschapen werd of ertoe geëvolutiöneerd werd.
    De mens is, wat hij of zij ook doet op aarde, verantwoording verschuldigd aan ’n kind van jonger dan zes dagen, waarook ter wereld geboren. En kan zijn mede mens wel vragen of afdwingen, red mij, in Gods Naam. Maar wetend dat ik, net als jij in Godsnaam geboren bent, kan geen enkele medemens me redden, immers ik ben zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop ik op aarde leef.
    En als je dit concept goed bestudeerd hebt, kan je tot geen enkele andere conclusie komen, dan al hetgeen de mens, sinds Adam en Eva op aarde geleefd hebben en op aarde bewerkstelligd en verwezenlijkt hebben een aderlating is, in verbondenheid met het Goddelijk talent wat in ons allen aanwezig is. En dat gegeven dient elke mens uit te dragen, mens weet dat je als toppunt van de evolutie bent geboren en als rentmeester van alles wat op aarde gebeurd bent geschapen!
    Door mijn schuld, door mijn allergrootste schuld, wil ik mijn/onze kinderen opvoeden, in plaats van de aarde vrijwaren van taal nog teken van mijn bestaan.
    Tot zover
    Groetjes Walter

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s