Mijn bedenkingen over meditatie

Wanneer de mens eenmaal begint meditaties te doen, dan voltrekt hij daarmee de enige werkelijk vrije handeling in dit menselijk leven. […] Als we ons voornemen ‘s avonds en ‘s morgens een meditatie te doen, zodat we geleidelijk leren in de bovenzinnelijke wereld waar te nemen, dan kunnen we dit elke dag ook nalaten. Niets verzet zich daar tegen. En de ervaring leert ook dat de meesten, die met de beste voornemens aan het meditatieve leven beginnen, het zeer snel weer nalaten. We zijn daarin volkomen vrij. Dit mediteren is een oervrije handeling.

Bron: Rudolf Steiner – GA 305 – Die geistig-seelischen Grundkräfte der Erziehungskunst – Oxford, 20 augustus 1922 (bladzijde 79)

P.S. Ik zie niet in waarom meditatie de enige werkelijk vrije handeling zou zijn. Men zou net zo goed kunnen zeggen: Ik ga elke dag even gymnastiek doen of ik ga elke dag even op mijn gitaar spelen. Ik noem maar wat willekeurige voorbeelden. Daarin is men net zo vrij als in het al dan niet mediteren, lijkt mij. Daar komt bovendien nog bij dat mediteren volgens Steiner geleidelijk aan zou moeten worden tot iets waarnaar men dorst heeft en waar men niet zonder zou kunnen leven. Nu, als het eenmaal zover zou zijn, dan is de vrijheid helemaal ver te zoeken.

Bovendien: als men nu leest dat men in feite schade aan zichzelf en aan de hele wereld toebrengt, wanneer men zijn hogere vermogens laat verdorren in plaats van ze te ontplooien, voelt men zich dan nog wel vrij? Ik eigenlijk niet. Weliswaar mediteer ik zelf niet, maar het is toch eigenlijk altijd iets van waarvan ik het gevoel heb dat ik het wel zou moeten doen. Ik zou het misschien incidenteel ook wel kunnen, maar het idee dat het elke morgen of avond moet, dat staat mij erg tegen. Ik heb wel enkele jaren geleden de zogenaamde neven- of basisoefeningen gedaan, maar daar kreeg ik na enkele maanden zo genoeg van dat ik er weer mee opgehouden ben. Ik zeg ‘s morgens en ‘s avonds in gedachten wel een paar gebeden op, maar verder gooi ik de handdoek in de ring.😉

19 gedachtes over “Mijn bedenkingen over meditatie

  1. Vrijheid wordt dikwijls geinterpreteerd als b.v. “heerlijk vrij,doen waarin je zin hebt”.dit is binnen bepaalde kaders een vorm van vrijheid,, maar Rudolf Steiner bedoelt hier de absolute vrijheid.
    M.a.w.dus zeker niet in het wilde weg gehoor geven aan je zinnen,want dit zijn astrale lusten,die op zichzelf heel goed zijn om gehoor aan te geven zelfs veelal noodzakelijk.
    We zouden dus eerst de juiste formulering moeten hanteren wat is absolute vrijheid.
    In dit kader beleef ik de absolute vrijheid als:
    “Het verrichten van een daad,een handeling welke geheel vrij is van het aardse menselijke,dus
    een handeling die zich boven het materiele,physiek,astrale enz. voltrekt.”
    Ik denk zelfs dat de mens in zijn huidige incarnatie er nog niet aan toe is in absolute vrijheid
    te handelen.De weg hiernaartoe is de medidatie.In een verre toekomst als de mens niet
    meer in een physiek lichaam behoeft te incarneren om zijn ontwikkeling te vervolmaken,zal de mens vrij zijn,beter uitgedrukt, hij is dan geen mens meer.Het almenselijke is inhaerent aan het onvolmaakte,ergo de mens is daarmee onvrij.De katholieke kerk brengt dit onder de noemer
    “erfzonde”.
    De anthroposophie biedt de mens een moderne ontwikkelingsweg in deze incarnatie een stukje
    vrijheid te verwerven, oftewel het verwerven van de morele kracht waarmee
    een stukje van de Christelijke verlossingsdaad (in absolute vrijheid verricht!) bij de mens tot leven kan worden gebracht.

    1. Allemaal waar, Anton, maar als je in dit citaat het woord ‘meditatie’ zou vervangen door bijv. ‘gymnastiek’, dan klopt het volgens mij nog steeds.

      “Als we ons voornemen ‘s avonds en ‘s morgens gymnastiek te doen, dan kunnen we dit elke dag ook nalaten. Niets verzet zich daar tegen. En de ervaring leert ook dat de meesten, die met de beste voornemens aan gymnastiek beginnen, het zeer snel weer nalaten. We zijn daarin volkomen vrij. Dit gymnastiek doen is een oervrije handeling.”

      Maar misschien zie ik wel iets over het hoofd, mijn intelligentie schiet weer tekort.🙂

      1. errantenl

        Mijn vermoeden is dat ‘handeling’ in Steiner’s tekst inderdaad niet puur als een fysieke handeling moet worden geïnterpreteerd, maar een handeling die door de aard van meditatie deels op en richting een hoger niveau plaats vindt, namelijk het geestelijke niveau.

        Dat maakt de meditatie natuurlijk tot iets heel anders dan gymnastiek, waar de mens niet als het ware een stap ‘omhoog’ richting de geestelijke wereld probeert te realiseren. De oervrijheid waar Steiner het over heeft, zou dus pas plaatsvinden wanneer de ‘handeling’ op (of richting) geestelijk niveau wordt uitgevoerd.

        Sorry ik krijg het niet beter verwoordt. Hopelijk maakt het toch iets duidelijk over waar ik denk het verschil te zien.

  2. Haike

    Ridzerd,

    Van wie moet het? Ik denk dat dat cruciaal is. Bij Steiner kom ik het niet tegen dat je “iets” zou moeten, hooguit dat het goed is voor jezelf of voor een ander als je een proces/situatie aangaat. Misschien kun je het dan beter hebben dat je vanuit vrijheid een “Inspanning verplichting” op je neemt. Als je een dergelijk besluit neemt doe je dat volgens mij in volledige vrijheid, daarna ga je die inspanningsverplichting aan en ben je vrijwillig iets minder vrij.

    En doe je het niet? Dan zijn die lui daarboven even goede vrienden met je, want ze respecteren tot in de hoogste graad de vrije wil van de mens.

    1. Daar heb je gelijk in, Haike. Maar voor mezelf is het toch iets waarvan ik het gevoel heb dat ik het zou moeten doen, maar het eigenlijk toch niet kan of niet wil.
      Je kunt wel zeggen dat de hogere machten onze vrije wil respecteren, maar als je fouten maakt, krijg je wel daarvan de nare gevolgen in je karma. Ik vind dit respecteren van je vrijheid ongeveer hetzelfde als bijvoorbeeld een vader die tegen zijn zoon zegt: “Je bent volkomen vrij om op school je best te doen of niet, maar als je het niet doet, krijg je wel een flink pak op je donder.”🙂

      1. Haike

        Ik denk dat het wat genuanceerder ligt..

        Een schoolgaand kind is meestal (nog) niet in staat om alle consequenties van zijn wel of niet handelen te overzien. De opvoeder hopelijk wel en zal dus ook namens de zoon / dochter beslissingen nemen. Verder denk ik dat in een ideale situatie probeert z’n kinderen te kietelen en te prikkelen om dingen te onderzoeken en uit te vinden. das minder zwart/wit dan straffen of belonen waarvan ik ook denk dat het minder effectief is. Als de opvoeder krijgt met straf zal de zoon misschien wel z’n huiswerk gaan maken, maar op basis waarvan? Volgens mij op basis van angst, en of het geleerde dan echt beklijft is nog maar zeer de vraag.

        Daar komt bij dat de consequentie in het verborgene ligt. Steiner noemt dan de pijl en de boog, en zegt dan dat de meeste mensen aannemen dat de afgeschoten pijl de consequentie is, en staat voor het te dragen karma. Maar dat is helemaal geen karma wat daar ontstaat. Dat gebeurt ergens anders. De boog wordt iedere keer gespannen om een pijl af te schieten. Onbedoeld rekt daardoor de pees op. Om met dezelfde reikwijdte te kunnen blijven schieten, moet die pees dus worden bijgesteld. Dus het onbedoeld langer worden van de pees is karma en niet de afgeschoten pijl, want dat is een gewilde daad, (met mogelijk ook bepaalde consequenties) de pees daarentegen is onderhevig aan een niet bedoeld lot.

  3. Mij hele boodschappentas kan thuisblijven
    Ik ga op reis en neem mee één vasttijdstip.
    Dat tijdstip eenmaal per dag of per week of anders.
    Als een draaipunt bij de bascule is het vaste tijdstip.
    Het bootje’s zeil hijs ik met mijn eigen toegewaaid beeld.
    Schip Ahoy!

  4. henri

    “Wanneer de mens eenmaal begint meditaties te doen, dan voltrekt hij daarmee de enige werkelijk vrije handeling in dit menselijk leven. […]”

    ik had hier al eens iets ergens over geschreven waar het ging over de wil .

    Elke daad die een mens stelt vanuit zijn individuele ik is onvrij , oa ook gymastiek doen , of joggen ,want dan wordt ik slank en fit en dat is een gevolg van mijn begeerte ; Daarbij hen ik als gevolg van een ‘motief’ of reden gehandeld .

    Vrij is de daad die ik stel wanneer mijn wilsimpulsen gebracht worden naar de sfeer waar algehele vrijheid heerst en dat kan alleen zijn daar waar er geen motieven mee mee verbonden zijn . deze daad zal dan ook vanuit mijn Al of hoger ik voortvloeien , zoals de drang naar meditatie ,ook als die onbewust zou zijn . De wil komt vanuit de meest onbewuste sfeer in de mens, het voelen zijn minder en het ‘denken ‘ nog minde onbewust ,denken is zelfs een wakker bewustzijn .

    Zolang de mens nog gescheiden is van zijn geestelijke wedergeboorte, zullen zijn handelingen gekleurd worden door het ene of andere motief, en pas vrij zal hij handelen als zijn ‘willen ‘ belicht is door zelfkennis . Dan zal hij willen wat hij wil ,en niet meer doen wat hij wil ; dan bepaalt de wil zichzelf .

    1. Anton

      Mijn beste Henri,
      heel kernachtig geeft u m.i. weer waar de absolute vrijheid kan bestaan:in de sfeer waar de absolute vrijheid heerst,dat betekent dat al datgene wat daarbuiten heerst onvrij is (gymnastiek,
      opvoeden van kinderen,een inspanningsdaad verrichten enz.).Dit houdt zeker niet in dat derge-
      lijke zaken niet belangrijk zijn.De mens leeft hoofdzakelijk in die sfeer met al zijn “onvrijheden”,
      welke onverbrekelijk zijn verbonden met ons leven op aarde.Al deze “onvrijheden” bieden de
      mens de kans zijn karma te voltrekken.De mens kan zijn ontwikkeling uitsluitend op aarde vol-
      trekken,en binnen deze kaders kan de mens o.a.zich verplichte gymnastiek opleggen,welke
      b.v.het lichaam en de wil versterken,hij kan hulpbehoevende mensen helpen,waarmee hij liefdekrachten ont-
      wikkelt,hij kan wiskunde leren,waarmee hij denkkrachten ontwikkelt; en binnen dergelijke handelingen kan de mens zich bepaalde vrijheden veroorloven.
      Datgene waarmee de heer Henri zijn citaat begint (de absolute vrijheid tijdens het mediteren)
      is voor de mens -althans voor mij voorlopig- een begin naar de absolute vrijheid.Hierbij vraag
      ik mij af in hoeverre de mens erin slaagt geheel vrij van zijn physieke lichaam te zijn.Steiner
      beschrijft b.v .in zijn PHilosophie der Freiheit het “Leibfreie Denken”,daarover zegt hij o.m. dat de
      mens op aarde “slechts” in zijn denken vrij kan zijn…

      1. henri

        Anton,

        Inderdaad, vrij van het fysieke lichaam is de mens pas als hij het vrije denken of zuivere denken verwerft het brein wil ‘voorstellen’ en maakt niet vrij , en zuiver denken is los van het brein . Is heel moeilijke en ongrijpbare materie voor de wetenschapsskeptici . Overal verwijst Steiner daarnaar in diverse voordrachten en in het bijzonder in ‘Voorbij de grenzen van de natuurwetenschap” (naast de Filosofie der vrijheid ) . Intuitie is het hoogste .en leidt tot ware echte kennis !

        Mensen kregen vrijheid in hun gevoel en in hun wil , en dit mede door onderscheid in kwaad en goed , dat was de Boom der Kennis uit de geschriften doch in de zin van het denken(Levensboom) werden ze niet vrij , dat kwam uit de levensether , de hoogste ether ,die vooralsnog tot het godenrijk behoort . Men lijkt daarom vrij in het kiezen , maar is ergens onvrij door het motief daarmee verbonden . Anders is het met het denken, dat is meer algemene sfeer , woord en taal zijn eerder volksgebonden ,en daarmee tevens aan de volksziel ,de aartsengel .

        .

  5. Henri en Anton en Haike, ik ben het in grote lijnen wel met jullie eens, Alleen bij deze zin: ‘Vrij is de daad die ik stel wanneer mijn wilsimpulsen gebracht worden naar de sfeer waar algehele vrijheid heerst en dat kan alleen zijn daar waar er geen motieven mee mee verbonden zijn.’ plaats ik toch wat opmerkingen. Natuurlijk, als iemand elke dag wat gymnastiek doet, is er wel een motief, bijvoorbeeld gezondheid, slank worden of iets dergelijks. Maar bij meditatie is er net zo goed een motief. De antroposoof zal als motief hebben het ontwikkelen van hoger bewustzijn, wat de meesten na tientallen jaren nog niet lukt. Maar er zijn ook wel andersoortige meditaties, die worden gedaan met de bedoeling om bijvoorbeeld rustiger of gelukkiger te worden of zoiets.
    Dus als algehele vrijheid zou betekenen dat er geen motieven mee verbonden zijn, dan weet ik niet wat dat dan zou moeten zijn, want er is altijd wel sprake van een motief. Nu ja, waartoe al dit geprakkiseer. Ik snap er eigenlijk geen donder van.😉

    1. Haike

      Altijd sprake van een Motief? Ik ben vorig jaar naar Dornach geweest i.vm. mijn gezondheid. Nou is mijn financiële situatie niet een zodanige dat ik dat kon bekostigen. Dus toen wat anderen ter ore kwam dat mij dat was aanbevolen, kwamen ze naar me toe en zeiden tegen me: “Als jij naar Dornach wilt, betalen wij dat voor je, maar ga niet alleen, als degene die je vraagt om mee te gaan ook niet in staat is dat te bekostigen, betalen we dat ook. En zo geschiedde. Binnen no time stond er een bedrag op mijn bankrekening. Toen kwam daar overheen nog een keer de vraag of ik me comfortabel voelde bij het bedrag wat er plots op mijn rekening stond. Oftewel: “Is dit genoeg?” Ik was nog aan het zoeken naar het juiste antwoord, toen mijn sponsors al de conclusie hadden getrokken dat er nog wat bij moest. Dus stegen de zwarte cijfers op mijn bankrekening nog een keer…

      Mag jij mij gaan uitleggen welk belang / motief deze mensen hadden om deze trip van mijn reisgezel en mij te bekostigen… 😊

      1. Nu, misschien omdat ze je graag mogen en graag zien dat het je goed gaat. Of misschien omdat ze zelf een goed gevoel krijgen van het helpen van iemand. Er is altijd een motief.

      2. Haike

        Dat neem ik zo van je aan.. Maar wat is hun belang erbij dat het met mij goed gaat?.. Wat winnen zij daar persoonlijk bij? En het kan ook zeker zijn dat het hun een goed gevoel geeft dat ze iets goeds hebben gedaan. Maar als ik dat zo uit mijn hoofd opdiep zegt Steiner daarvan: Als je iets goeds doet, omdat je goed wilt doen, en er een status aan wil ontlenen gaat dat niet werken.. Misschien kortstondig in de tijd dat je hier op Aarde verblijft, maar daarna kom je niet sneller en makkelijker langs Petrus door de Hemelpoort…

      3. Is best mogelijk, Haike, dat je helpers er geen persoonlijk belang bij hebben. Dan zou het motief dus in feite jouw welzijn en gezondheid zijn. Nu, dan heb je nobele vrienden.

  6. Anderzijds, zegt R. Steiner, zullen wij nooit R U S T kennen als ook maar één iemand op onze aardbol lijdt – nood heeft aan – honger heeft – ongelukkig is…
    Voor de verre toekomst … ? Of is er nu niet reeds een aanzet…? Rita Vervoir

    1. henri

      Rita ,

      Dat is één van de geloften van de Boddhistattva , en luidt :

      ‘Hoe ontelbaar ook de wezens zijn, ik neem mij voor ze alle uit de lijdenswereld te verlossen.

      Rond 1902 , de zevende 7-jaarsperiode van R Steiner begon toen , begon de nieuwe Boddhisattva het astrale lichaam van R Steiner te doordringen .Hij kreeg dan een speciale relatie met het ‘geestzelf’ als hoger bewustzijn , iets wat wij mensen maar in de volgende aarde (het nieuwe Jupiter) zullen verwerven .Want tussen 1899 en 1901 verrees voor Steiners geestesoog het aanschouwen van de Christus .Deze belevibg gebeurt in de boeddhisfeer waar de 12 Boddhisattva’s als een collectief wezen verenigd zijn of belichamen het wezen de heilige geest .

      1. Henri,

        Bedankt voor je toelichting. Boeiend maar wederom zeer ‘geheimnisvol’.
        Uit mijn bovenstaande reactie neem ik het volgende weer terug : ‘Of is er nu niet reeds een aanzet …? Alhoewel?? Er is nog een gezegende weg te gaan. Het zet mij aan om verder uit te diepen.
        Dit heeft dus volgens ik begrijp betrekking op Boeddha. Ik ken er erg weinig van. Volgens een blog van Ridzerd : Boeddha/Christus zijn beiden zeer nauw verbonden :
        ‘Als er niets verder gebeurd zou zijn, dan dat Boeddha “het rad der gerechtigheid” had laten rollen, dan zou de mensheid na 3000 jaar ook wel zo ver gekomen zijn, dat ze zelf die leer van medelijden en liefde “kende”; maar het is heel wat anders, ook de kracht te hebben ontvangen om er naar te leven. Dat is het onderscheid: niet alleen maar weten van het bestaan van medelijden en liefde, maar ook dat medelijden en die liefde te ontwikkelen onder leiding van een persoonlijkheid. Dit ging van de Christus uit – Hij goot om zo te zeggen de mensen de liefde in en deze zal geleidelijk groeien. Als de mensen nu aan het einde van hun ontwikkeling gekomen zullen zijn, dan zullen ze als wijsheid bezitten: de inhoud van de leer van medelijden en liefde. Dat hebben ze dan aan Boeddha te danken. Maar tevens zullen ze de liefde vanuit hun Ik naar de mensen kunnen doen uitstromen en dát zal de mensheid aan de Christus te danken hebben.’
        Bron: Rudolf Steiner – GA 114 – Das Lukas-Evangelium – Bazel 25 september 1909 (Vertaling A. Goedheer-de Keizer)
        7 september 2011.
        Rita Vervoir

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s