Geest en Praktijk (4 – slot)

Omdat deze stelregel sinds de 15e eeuw is verdwenen en in zekere zin het leven zich opgesplitst heeft in deze twee stromingen, in de het door idealisten en mystici verachte uiterlijke leven en in het door practici als dweperig en dromerig geziene mystieke, religieuze, idealistische leven, staan we tegenwoordig in de gisteren beschreven doodlopende weg van het leven. Dat is de diepere oorzaak waarom wij in dit slop zijn beland.

Daardoor is het gekomen dat aan de ene kant in het praktische leven ieder individu in een kleine kring staat, arbeidend zonder overzicht en ook zonder hartelijke deelname aan het geheel, en anderzijds, als men er idealistisch genoeg voor is, zich wijdt aan een spirituele levensbeschouwing, waarbij men deze levensbeschouwing zo wil hebben, dat men in deze niet ontplooid wordt tot praktisch handelen, bijvoorbeeld, laten we zeggen, een deugdelijke boekhouding of een behoorlijk tijdschrift.

Er zijn mensen die het bijna als een voorsprong zien als iemand niet begrijpt en helemaal niet kan begrijpen, hoe men een tijdschrift of een kasboek praktisch moet uitvoeren. Dat is de grote schade welke zich in de laatste eeuwen geleidelijk steeds meer en meer heeft ingeburgerd.

Bron: Rudolf Steiner – GA 196 – Geistige und soziale Wandlungen in der Menschheitsentwickelung – Dornach, 7 februari 1920 (bladzijde 168-169)

Advertenties

8 gedachtes over “Geest en Praktijk (4 – slot)

  1. Hoewel Steiner hier feilloos de vinger op de zere plek legt, komt hij hier niet tot echte antwoorden.
    We weten dat Steiner voor verschillende beroepsrichtingen geesteswetenschappelijke impulsen gegeven heeft waardoor antroposofie zichtbaar wordt in landbouw, pedagogie, architectuur, geneeskunde en meer.
    Maar veel mensen hebben ook in onze tijd nog steeds een beroep waarin het niet zo simpel is om op een antroposofische manier bezig te zijn. Het zou mij een genoegen doen als jij, Ridzerd, hier wat “toepasselijke” citaten voor kunt geven.
    Lees suggesties van anderen zijn ook welkom!

    1. Nou nee, Theo, het is inderdaad niet zo simpel om in veel beroepen op antroposofische manier bezig te zijn. Wat moet een bouwvakker of een automonteur, ik noem maar wat, met zijn ideeën over reïncarnatie, geestelijke wezens, etherlichaam etc etc.?
      Maar volgens mij bedoelt Steiner ook niet dat men de antroposofie overal rechtstreeks moet toepassen. Maar ik denk dat hij bedoelt: door deze ideeën ontwikkelt men zijn denken, willen en voelen zodanig dat men voor elke activiteit geschikter wordt en niet ongeschikter. Maar dat is dan wel als men het op de goede manier aanpakt. Want het komt ook wel voor dat antroposofen helemaal niet geschikter worden, maar juist ongeschikter. Daarover zegt Steiner ook nog iets, ik hoop daar in een later citaat mee te komen, wanneer weet ik nog niet.

    2. Theo, ten aanzien van een relatie tussen beroepsleven en spiritualiteit, antroposofie in het bijzonder, sprak Steiner belangwekkende woorden met een hoge actualiteitswaarde in zijn voordrachtenreeks Karma van het beroepsleven – Werken aan de toekomst (GA 172; 1916). Echt een aanrader dit boek. Moeite van het lezen en bestuderen zeker waard!

      Aan het slot van mijn blogartikel Dagelijks leven met in- en toewijding (Cahier, 17 december 2015) stelde ik deze voordrachtenreeks reeds zijdelings aan de orde.

      1. Een alleszins lezenswaardig blogartikel december 2015.
        Het is alweer even geleden dat ik “Beroep en karma” (GA 172 vrij geestesleven 1991) las. Ik ervoer dit boek in die vertaling toch als vrij zwaar, weinig hoopgevend. Voor mijn gevoel heeft Steiner pas daarna (na 1916) op gerichte vragen voor verschillende beroepsgroepen aanwijzingen en handreikingen gegeven om met antroposofische inzichten aan het werk te gaan.

        Wellicht weet je of het gaat om een nieuwe vertaling -dat maakt het zeker de moeite waard om dit boek nog eens te herlezen.

      2. Dank je Theo. Schreef het blogartikel eind vorig jaar met plezier. Helaas kom ik de laatste tijd weinig aan schrijven toe, maar ik vertrouw er op dat dit zich in de nabije toekomst ingrijpend veranderen zal.

        Het boek ‘Karma van het beroepsleven’ biedt inderdaad zware leeskost, doch kan, naar mijn ervaring althans, mogelijk ‘zwaarbevochten’, met moeite verworven, toch zeker wel hoop bieden. De uitgave van 1991, Beroep en karma’, heb ik nooit in handen gehad. Indertijd las ik de originele Duitse versie, die ook in mijn boekenkast staat.

        Naar mijn idee is ‘Karma van het beroepsleven’ (2015) een bijgewerkte heruitgave van de vertaling uit 1991. Vertalers: Marie-Paule Dehet en Elze Rens. De vertaling werd opnieuw doorgezien door Frans van Bussel, die ook de aantekeningen verzorgde. plus een uitgebreid nawoord van Erna Trouw.

        In dit boek gaat het inderdaad niet over antroposofische werkgebieden. Wel over beroepen en het beroepsleven in brede en algemene zin aan de hand van specifieke voorbeelden. Dit geplaatst in een overkoepelend kosmisch perspectief, waarbij de diverse planetaire stadia van onze huidige aarde betrokken worden: oude Saturnus, oude Zon, oude Maan, Aarde, Jupiter, Venus, Vulcanus. Verleden en toekomst spelen bij het beroepsleven door elkaar heen. Culturele vruchten en kwaliteiten werden reeds vanaf de oude Zon ontwikkelt, economische specialisaties staan veelal nog in de kinderschoenen, zullen meer omvattende aspecten geleidelijk aan in de toekomst openbaren (tot en met het Vulcanus stadium). Het beroepsleven van Jacob Böhme wordt wat dit aangaat als een duidelijk voorbeeld aangevoerd. Enerzijds was hij een zeer invloedrijk mysticus, onder andere door Steiner hogelijk gewaardeerd, anderzijds was hij een ‘eenvoudige’ schoenmaker; waarbij Steiner opmerkte dat alles wat met de professie van verzorging en ondersteuning van voeten te maken, een economische specialisatie, nog een hele ontwikkeling zal doormaken. En zo zijn er talloze voorbeelden. Voorbeelden van beroepen die wijzen op de objectieve waarde van economische specialisaties en hun kiemkracht en rijpingsgraad bemeten over zeer lange tijden, net zoals dat voor culturele prestaties gold en geldt. Dit brengt Steiner in een samenhangende context in het bijzonder in de derde en vierde voordracht van deze cyclus naar voren.

        Er worden in deze voordrachtenreeks ook andere onderwerpen behandeld. Voor mij vormt elke voordracht van GA 172 een juweeltje en een dankbare bron voor nader onderzoeksmateriaal. Neem bijvoorbeeld de zevende voordracht waarin ook karakteristieken van de Chinese cultuur gerelateerd aan die van het Westen door Steiner worden geschetst. Zeer actueel! De tiende voordracht die nader ingaat op ‘een weg naar Christus’ heb ik bewust even weggelegd om eerst minutieus de Boeddha missie vervat in het Lucas Evangelie, zoals Steiner die behandelt in zijn Het Evangelie naar Lucas (GA 114; 1909) te doorwerken.

        Herlezen kan zin hebben en de volgorde waarin je iets leest en bestudeerd, overdenkt en doorwerkt, natuurlijk ook.

      3. Taalcorrectie en inhoudelijke aanvulling van slotalinea van bovenstaande reactie:

        “Herlezen kan zin hebben en een specifieke volgorde waarin en een tijdpad waarmee je iets leest en bestudeert, overdenkt en doorwerkt, natuurlijk ook.”

  2. In de vijfde zin van de vierde alinea van mijn bovenstaande reactie zijn per ongeluk weer schrijffouten geslopen zie ik, die zin moet luiden:

    Basisvoorwaarden voor latere culturele kwaliteiten werden reeds vanaf de oude Saturnus aangelegd; economische specialisaties (beroepsspecialisaties verbonden met arbeidsdeling) staan qua ontwikkelingsniveau veelal nog in de kinderschoenen, hun meer omvattende aspecten en diepere zin zullen zich geleidelijk aan duidelijker in de toekomst openbaren (tot en met het Vulcanus stadium).”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s