Spirituele ervaringen zonder gezond verstand zijn eigenlijk waardeloos (2 van 3)

Al zouden nog zo veel bovenzinnelijke ervaringen kunnen worden verkregen, maar de mensen zouden het versmaden om het gezonde mensenverstand op de juiste manier te gebruiken, dan zouden deze ervaringen voor de toekomst de mensheid helemaal niets baten. Integendeel, deze ervaringen zouden de mensheid aanzienlijk schaden. Want bruikbaar is een bovenzinnelijke ervaring pas dan, als ze is omgezet in de taal van het gezonde mensenverstand.

En de echte kwaal van onze tijd is niet dat de mensen niet bovenzinnelijke ervaringen hebben. Bovenzinnelijke ervaringen zouden de mensen genoeg kunnen hebben, als ze die hebben wilden; die zijn er. Men gebruikt alleen het gezonde verstand niet om er toe  te komen. (?? Uit de geschriften van Steiner blijkt anders maar al te duidelijk dat er heel wat voor nodig is om tot hogere bewustzijnservaringen te komen. Nu zegt hij dat de mensen die genoeg zouden kunnen hebben. Ja, men kan er kennis van nemen en er over nadenken, maar zelf helderziend waarnemen kunnen maar heel weinig mensen. Ik ben in ieder geval na tientallen jaren Steiner lezen nog steeds zo blind als een kip. Ik heb zelfs zowat nooit dromen, hoewel ik kort geleden wel een kleine nachtmerrie had. Ik sprong over een sloot, maar het mislukte en ik sprong in de sloot. Ik kwam echter vast te zitten in de modder van de ondiepe sloot en kon er niet meer uitkomen. Toen schrok ik gelukkig wakker, opgelucht dat het niet echt gebeurd was. R.v.D.) Wat vandaag de dag ontbreekt, dat is juist het gebruik van het gezonde mensenverstand.

Het is natuurlijk ongemakkelijk om dit over een tijdperk en een generatie te moeten zeggen, dat zich juist bijzonder veel inbeeldt over het hanteren van dit gezonde verstand. Maar waarmee het in deze tijd het slechtste gesteld is, dat is niet de bovenzinnelijke ervaring; waarmee het in deze tijd het slechtste gesteld is, dat is de gezonde logica, dat is het werkelijk gezond denken, dat is bovenal ook de kracht van waarachtigheid.

Wordt vervolgd

Bron: Rudolf Steiner – GA 196 – Geistige und soziale Wandlungen in der Menschheitsentwickelung – Dornach, 18 januari 1920 (bladzijde 92)

Advertisements

16 gedachtes over “Spirituele ervaringen zonder gezond verstand zijn eigenlijk waardeloos (2 van 3)

  1. Bianca

    Beste Ridzerd,

    Her lezen van Steiner helpt ons toch ook niet om tot bovenzinnelijke ervaringen te komen…
    Meditatie wel. Wellicht bedoeld hij dit met we gebruiken ons gezonde verstand niet om er te komen :We ondernemen niet de juiste stappen om er toegang toe te vinden…..
    Ik denk overigens wel dat je droomt, alleen je herinnert je ze niet, iets dat ik herken overigens.

    Bianca

    1. Het lezen van zijn werk is wel de allereerste stap, Bianca, maar er is veel meer voor nodig, zoals je wel weet. Daarom begrijp ik niet dat Steiner het mu doet voorkomen of het een fluitje van een cent is, met zijn opmerking: ‘En de echte kwaal van onze tijd is niet dat de mensen niet bovenzinnelijke ervaringen hebben. Bovenzinnelijke ervaringen zouden de mensen genoeg kunnen hebben, als ze die hebben wilden; die zijn er.’

      1. Die ervaringen zijn er ook zat. De kunst om ze te herkennen, aan te voelen enz.. dat vraagt oefening. Of je nou wel of niet Steiner leest. Je kunt lezen tot sint Juttemis, maar als je niet probeert het geschrevene in praktijk te brengen dan zal er niet veel bij jezelf gebeuren, maar ondertussen vliegen de bovenzinnelijke situatie’s je links en rechts om de oren… want dat gaat door. Die wereld is net zo goed een realiteit, als de wereld die we via onze fysieke waarnemingsorganen waarnemen.

    1. Het kan een bovenzinnelijke ervaring zijn. Bob, maar dat hoeft helemaal niet zo te zin. De dromen kunnen net zo goed betrekking hebben op processen in het lichaam of voorvallen in de fysieke omgeving,die dan door de droom in een beeld worden omgezet. Bijvoorbeeld: Iemand hoort in zijn droom een geweerschot en het blijkt dat er naast hem een of ander voorwerp met een harde klap is gevallen.
      Maar stel dat het wel een bovenzinnelijke droom is, dan zou ik dus moeten speculeren en fantaseren, wat het betekent of wat het zeggen wil. Nu, over droomuitleg geeft Steiner ook wel eens wat voorbeelden. Daarbij blijkt dat de mensen in de regel de plank finaal misslaan. Dus gaan speculeren wat de boodschap van mijn droom is, daar begin ik niet eens aan.

  2. Theo Verwijst

    Er is gezond verstand voor nodig om bovenzinnelijke ervaringen (als je die hebt) te kunnen verwoorden aan anderen.
    Met gezond verstand weergegeven bovenzinnelijke ervaringen kunnen door anderen met gezond verstand worden begrepen. Ik heb zelf geen bovenzinnelijke ervaringen. ik ben daarnaar ook niet op zoek. Maar mijn proberen die bovenzinnelijke inzichten te begrijpen zorgen er wel voor dat ik door antroposofie anders naar de wereld kijk en met eerbied en verwachting steeds meer ga begrijpen van de wereld en de mensen om mij heen.

  3. Cisca

    Charlotte,
    Je veronderstelling is juist…….het niet herkennen!
    Zelfs dmv aardse zintuigen (bv het oog, het “zien”) kan in moeilijke situaties in je leven iets duidelijk worden gemaakt, ’t herhaalt zich zelfs. Ik vertel iets uit mijn pertsoonlijk leven dat grote indruk op me heeft gemaakt.
    Jaren geleden was ’t noodzakelijk dat er iets moest worden “doorgeknipt”.
    Op een dag bij ’t oversteken van een straat lag er een kinderschaartje van zilverpapier, al folie.
    Een paar dagen later vond ik een gloednieuwe nijptang en alsof ’t niet genoeg was dezelfde dag in ’t gras een heel mooie schaar. Toeval……….nee dus, hier is sprake van synchroniciteit, zoals Jung ’t noemt,
    Synchroniciteit: een begrip dat betrekking heeft op een zinvolle coincidentie van veelal een psychisch en een fysisch feit. Synchroniciteitsverschijnselen doen zich bv voor als innerlijke belevingen (dromen, visioenen, voorgevoelens etc) een overeenkomst vertonen met gebeurtenissen in de buitenwereld. Vaak wanneer je in een schijnbaar onoplosbare toestand verkeert.
    Gerhard Wehr heeft een indrtukwekkend boek geschreven over Jung & Steiner, confrontatie en synopsis, nog steeds via bv “Boekwinkeltjes” te bestellen.
    Er doet zich zoveel voor dat wij inderdaad niet herkennen zelfs als ’t ahw op een dienblaadje wordt aangedragen.

    Cisca

  4. Volgens mij bedoelt Rudolf Steiner hier dat we heel wat bovenzinnelijke ervaringen hebben (en er nog veel meer zouden kunnen hebben als we dat wilden) maar dat we ze niet als zodanig herkennen. Iedere ontmoeting met een mens is een bovenzinnelijke ervaring, want volgens Steiner nemen we het Ik van de ander rechtstreeks waar. Telkens we dus iemand herkennen, hebben we een bovenzinnelijke ervaring. Hetzelfde geldt voor onze ‘ontmoetingen’ met kunst. Telkens ons hart geraakt wordt door een kunstwerk hebben we een bovenzinnelijke ervaring, want wat iets tot kunst maakt valt op een andere manier niet te verklaren. Daar kom je natuurlijk maar achter als je er grondig over nadenkt. De ervaring zelf echter is volkomen vanzelfsprekend. En zo hebben we voortdurend bovenzinnelijke ervaringen zonder dat we het weten. We hebben er in onze tijd zelfs meer dan ooit, en dat maakt onze blindheid ervoor zo tragisch, een blindheid die alleen door nuchter nadenken kan opgeheven worden. Of door paardenmiddelen zoals een bijna-doodervaring …

    1. Zeker eens met jou en anderen die hier schrijven dat we de bovenzinnelijke ervaringen vaak niet als zodanig herkennen. Maar ik ben geneigd bij bovenzinnelijke ervaringen meteen de denken aan helderziende waarneming, zoals aura’s, overleden zielen enzovoort. Maar het is inderdaad zo, dat Steiner hier uitdrukkelijk spreekt over ervaring en niet over zelf waarneming. Hij zal het dan ook inderdaad wel zo bedoelen als jullie hier verklaren.

      1. Bovenzinnelijke ervaringen heb je natuurlijk in alle soorten en gradaties, maar voor allemaal geldt dat je er weinig aan hebt als je ze niet kunt verwerken met je gezonde verstand. Meer zelfs, ze kunnen heel schadelijk zijn als je ze niet bewust kunt ‘verteren’. Ik lees net een boek over bijna-doodservaringen en daaruit blijkt dat mensen die dergelijke ervaringen geen plaats kunnen geven in hun leven soms behoorlijk in de problemen komen. Steiner zei trouwens ook dat je mét het gezonde verstand veel verder kunt komen in de geestelijke wereld dan zónder.

  5. Bianca

    juist we herkennen het vaak niet…. Intuïtie valt ook onder deze ervaringen.
    je herkent het vooral als het je lukt om helemaal in het moment te zijn.
    En dat school je vooral met meditatie. Ik Meer dan met nadenken is mijn ervaring….

  6. Het valt me op hoe sterk Rudolf Steiner hier de nadruk legt op een bepaald soort verstand, een bepaald soort logica. Volgens mij bedoelt hij hier ‘gezond’ niet in een alledaagse betekenis in de zin van ‘gebruik toch eens je gezond verstand’. Het verstand in de gewone betekenis wordt in onze cultuur immers juist heel veel aangesproken. Mijns inziens doelt hij hier op een manier van denken zoals hij die onder andere in zijn ‘Filosofie der vrijheid’ uitwerkt. De bovenzintuiglijke ervaringen kunnen zin krijgen en op hun merites worden beoordeeld als worden doordrongen met dit geïntensiveerde en gezonde denken.
    Mooi Lieven wat je schrijft over ontmoetingen met kunst. Zodra je zo’n ontmoeting probeert te doordringen met begrippen, ben je bezig je gezonde denken te ontwikkelen. Een voorbeeld hiervan is de beschrijving door Edgar Snow met Het meisje met de parel van Vermeer. (De link naar zijn tekst vind je hieronder).

  7. Beste Ridzerd, sorry dat ik laat reageer. Over je droom. Volgens mij is dat geen spirituele ervaring, maar een boodschap vanuit je bewustzijn. Een boodschap die je met je dagdagelijkse bewustzijn blijkbaar onderdrukt. De boodschap zou je aan het denken kunnen zetten over een levenssituatie waar je mee te maken hebt, waarbij je de kans loopt dat je er in vast komt te zitten. Zo’n droom geeft dan aan dat je je moet bezinnen op wat er speelt en of je wel de juiste weg bewandelt. Ik ken je niet persoonlijk, maar misschien heb je hier iets aan.

  8. Ik denk, Arno, dat Steiner juist wél dat gewone gezonde verstand bedoelt. Ik denk ook dat we dat verstand schromelijk onderschatten. Ik zie het als een ruwe steen die geslepen wordt aan de waarnemingen en daardoor kan uitgroeien tot een heldere diamant. En dat is dan het ‘zuivere’ denken. Die diamant heeft precies dezelfde ‘substantie’ als het gewone denken, alleen de vorm is anders. Het hangt van ons af of we ons verstand die vorm geven, want vanzelf komt hij er niet. De tekst van de link die je toevoegde, is een mooi voorbeeld van onzuiver denken. De ervaring was ongetwijfeld mooi en diep, maar ze valt nauwelijks te herkennen in de verstandelijke beschouwing. Het is dan ook ontzettend moeilijk om met je verstand door te dringen in een kunstzinnige ervaring. Veel gemakkelijker is het om het ruwe verstand NIET te slijpen aan die ervaring of waarneming, maar om het aan die waarneming op te dringen. Dat gebeurt in de hedendaagse kunstwereld aan de lopende band en het geeft aan hoe weinig de moderne mens bereid is te werken aan en met zijn verstand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s