Moraliteit/Opvoeding

De mens wordt innerlijk gewoonweg verlamd in moreel opzicht, als hem te vroeg morele geboden: ‘Jij moet, jij moet niet! – Jij mag dat doen, dat mag je niet doen!’ – morele begrippen op abstracte wijze worden onderwezen. Het kind moet ervaren aan de leidende leraar en opvoeder, wat goed en verkeerd is. Daartoe moet echter het verbindende deel er zijn, doordat de leraar zo op het kind werkt (Duits: Dazu muß aber das verbindende Glied da sein dadurch, daß der Lehrer auf das Kind so wirken muß), dat het kind het goed bevalt, dat het welbehagen in het goede heeft, dat het afschuw van het slechte heeft. We moeten voor het morele allereerst zo te werk gaan, dat we niet het morele gebieden en het immorele verbieden – neemt u dat, zeer geachte aanwezigen, goed op, het komt op deze nuance zeer veel aan -, maar dat we bij de kinderen tussen de tandenwisseling en puberteit in de gevoelens, niet in de wilsimpulsen, het beleven van goed en kwaad ontwikkelen. Het goede moet ons innerlijk bevallen. We moeten liefde, sympathie voor het goede ontwikkelen, voordat we het als verplichtend voor het willen ontwikkelen. Wat moreel voor de wil moet zijn, dat moet eerst groeien uit wat moreel voor het gevoel welgevallen of verafschuwing was.

Bron: Rudolf Steiner – GA 304a – Anthroposophische Menschenkunde und Pädagogik – Den Haag, 19 november 1923 (bladzijde 139-140)

Eerder geplaatst op 12 februari 2014

Advertenties

Een gedachte over “Moraliteit/Opvoeding

  1. Walter Hebing

    Ik vind dat Steiner het essentiële deel van de kindergeest in dit citaat overslaat, namelijk het deel voor de tandwisseling! Een kind voor de tandwisseling zuigt alles wat om hem heen gebeurd neutraal in zich op, maar beleefd via het woord veel vooral via sprookjes, fabels, religie veel, Het ijkt dit gebeuren op de basisschool na de tandwisseling aan het voor hem/haar zichtbare gebeuren in zijn/haar omgeving zijn op aarde en merkt op dat geen enkel sprookje, fabel of religie, zelfs de werkelijkheid om hen heen niet de kern van hun ziel raakt. Zelfs geen enkele lerares of leraar van de basisschool kan vertalen(verantwoorden] wat ’n gevoelig kind voor de tandwisseling op aarde ervaren heeft.
    Steiner zegt: Wat moreel voor de wil moet zijn, dat moet eerst groeien uit wat moreel voor het gevoel welgevallen of verafschuwing was. De regel is voor mijn gevoel uit de context van het oorspronkelijk Onze Vader van Jezus gehaald, wat een geheel ander licht op mijn huidig bestaan op aarde werpt. Namelijk:
    Bron van Zijn, die ik ontmoet in wat mij ontroert,
    Ik geef u een naam opdat ik u een plaats kan geven in mijn leven.
    Bundel uw licht in mij – maak het nuttig.

    Vestig uw rijk van eenheid nu,
    uw enige verlangen handelt dan samen met het onze.
    Voed ons dagelijks met brood en met inzicht.
    Maak de koorden van fouten los die ons binden aan het verleden,
    opdat wij ook anderen hun misstappen kunnen vergeven.

    Laat ons de Bron niet verzaken,
    Want uit u wordt geboren:
    de alwerkzame wil,
    de levende kracht om te handelen,
    en het lied dat alles verfraait,
    en zich van eeuw tot eeuw vernieuwt.
    Elk kind op aarde ontroert mijn ziel en met vele kinderen heb ik op aarde mogen wandelen en tijdens die wandelingen raakte ik nog dieper ontroert in hetgeen ze mij voor ontwaarde in de gebeurtenissen om ons heen. In dat kader zie geen enkel leider(leraar) beter geschikter om het levensgevoel over te dragen dan ’n kind voor de tandwisseling. Jezus doet er nog een schepje bovenop, hij zegt: Ooit zal de oude Grijsaard aan een kind van jonger dan zes dagen vragen waar de plek van Leven is?
    tot zover Groetjes Walter.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s