Sociale moraal is een plant, die zijn wortels heeft in de schoolklas

Sociale moraal is een plant, die zijn wortels heeft in de schoolklas, waar de kinderen tussen hun zevende en veertiende jaar onderwezen worden. Zoals een tuinman kijkt naar de bodem van zijn tuin, zo zou de menselijke samenleving moeten kijken naar de bodem van de school, waarin de kinderen van deze leeftijd worden onderwezen, want daar ligt de basis voor alle moraal, voor al het goede.

Bron: Rudolf Steiner – GA 304 – Erziehungs- und Unterrichtsmethoden auf anthroposophischer Grundlage –  Kristiania (Oslo), 24 november 1921 (bladzijde 179)

Eerder geplaatst op 9 februari 2014

Advertenties

Een gedachte over “Sociale moraal is een plant, die zijn wortels heeft in de schoolklas

  1. walterhebing

    Wat Steiner in dit citaat ons voorspiegeld berust op een naïeve gedachtegang van Steiner. Vanaf mijn geboorte tot mijn viertiende levensjaar heb veel meer sociale moraliteit buiten school opgedaan dan binnen ’n school, zowel in de keuterschool de basisschool en de HBS.
    Steiner schrijft in dit citaat dat de sociale moraal in een school onderwezen kan worden. Mijns inziens echter, maakt elk dier, plant en mineraal deel uit van de sociale moraal.
    Op de kleuterklas plakte de kleuterleidster(Non) gewoon de mond dicht van kinderen die naar haar mening tevel spraken. We moesten wachten tot de pauze alvorens we mochten gaan plassen, enz. enz. Mijn kinderziel ontwaakte bij deze vorm van tereur, we leerde paasmandjes vlechten, herinner ik me nog.
    Op de lagere school was het nog een graadje erger, In de eerste klas bij de frater bleef alles nog binnen de perken die ik op de kleuterschool had meegemaakt, maar in de tweede klas brak de hel los. Een meester die binnen geen tijd, zowat alle linealen van de klas kapot sloeg op ons lessenaartje, omdat we onze vingers op tijd terugtrokken en de lineaal direkt op het lessenaartje sloeg in plaats van op onze vingertjes, waardoor de loodrand uit de lineaal kwam en de meester kwaad werd.
    Op de HBS viel van sociale moraliteit al helemaal niets meer te bespeuren, als kind van een armlastig gezin, moesten we van de Gymleraar een hokeystick meebrengen, als we er geen hadden moesten we er een aanschaffen anders konden we niet deelnemen aan zijn lessen. In de twee jaar dat ik op die HBS zat heb ik de hockeystick één keer in zijn les hoeven te gebruiken, telkens maakte de gymleraar smoesjes om maar niet met ons naar het hockeyveldje te moeten fietsen, wat een paar kilometer van de HBS af lag. Ik heb de Hockeystick gisteren nog in mijn handen gehad, toen ik op zoek was naar een betonijzerschaar voor mijn buurvrouw.
    Ik denk dan telkens weer aan mijn moeder, die volgens mijn oudste broer, van onze pastoor steeds maar meer kinderen moest baren, terwijl ze er nauwelijs één onderhouden kon.
    Met andere woorden: De sociale moraal van de mensheid is kinderen tussen de zes en de veertien niet aan te leren. Een wakkere kinderziel neemt in Nederland geen sociale moraal waar, laat staan dat hij dat op school kan leren.
    Mijn vier jaar oudere broer werd naar de BLO gestuurd, omdat onze basisschool dat beter voor hem vond, in wezen was dat ook wel maar niet in het kader van de scholingsgedachte, mijn broer wist op een gegeven moment zelfstandig naar iets(school) te fietsen. Op ’n dag kwam een medebewoner van ons dorp vertellen dat hij mijn broer had ontmoet aan de grenspost tussen Duitsland en Denemarken op de fiets, hij uiteraard met de auto. Grensposten die nu ook weer actueel worden, welke sociale moraal kan ik hiervan leren?
    Dit citaat van Steiner wijst op het feit dat hij, ofwel geen kennis genomen heeft van de de toespraak van het Indianenopperhoofd, ofwel gelezen heeft,, maar deze toespraak, net als Franlin Pierce, niet zagen als een appèl op de sociale moraal van de mensheid.
    Je kan dan wel zeggen, in Naam van God te handelen, maar ieder kind ziet dat het handelen van de Amerikanen(eigenlijk avontuurlijke Europianen) destijds tegen de sociale moraal van het menselijk zijn op aarde indruist,
    Ik vond en vind nog de reacties van vorig jaar op dit citaat heel interessant, met name de uitleg van Pieter ha Witvliet. “Het vermogen om van het geheel naar de delen te kunnen gaan is een vermogen van het Ik”. Pieter legt in zijn betoog, de aversie van Steiner tegen het spel van blokken stapelen. Eerst het beeld van wat men wil bouwen pas dan met de blokken aan de gang gaan. Met andere woorden de atoombom is een bewuste keuze van de mensheid alvorens hij verwezenlijkt werd, welke sociale moraliteit kan ik als kind uit deze gang van zaken op aarde leren? Ik heb vijfentwintig jaar in het bedrijfsleven gewerkt en vijfentwintig jaar in het onderwijs. En kan zeggen dat de sociale moraal in de kontekst van het onderwijs in Nederland, telkens volledig onderuit gehaald worden door de zogenaamde “nieuwe” inzichten. In het bedrijfsleven heb je nog een éénduidig doel, hoe menselijk of onmenselijk dat ook mogen zijn. In dat kader is een sociale moraliteit mogelijk.
    De sociale moraal van ’n volk(een deel van de mensheid) kan men aflezen aan de bodem van zijn komst op aarde, in Nederland is het een bijkomstigheid, in de troonrede is beloofd, er iets meer ruimte voor ouders ervan te geven. Namelijk de geboorte van ’n kind! Met andere woorden, net als Steiner, beschouwt Nederland de geboorte van elk kind niet als ’n moment opname van het gehele leven op aarde, zoals je, je hele leven in in n moment voorbij zit trekken als je doodgaat.
    Niet de bodem van onze tuin moeten we onderzoeken, maar de bodem van ons Geestelijk Zijn, waarvan ik op aarde niets dan dode overblijfselen zie, die via school in mijn geestelijke leven
    terrecht komen en waarvoor niemand verantwoordelijk gesteld kan worden.
    De menselijk geest is inderdaad geen blok uit ’n doos, hij maakt deel uit van alles wat is en als hi/zij j zijn/haar Ego voedt, ondermijnt hij/zij het geheel der delen. Hoe kan ik als onderwijzer, vanuit het geheel der Schepping aan een kind onderwijzen terwijl ik en het kind er in tijd en ruimte er deel van uitmaak?
    Tot zover
    Groetjes Walter

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s