Colin Wilson over de mysteriedrama’s van Steiner

Het is niet gemakkelijk om in enigszins onthechte termen over de vier mysteriespelen van Steiner te spreken. In de ogen van Wachsmuth droeg ‘het samenspel van spirituele visie en artistiek beeldend vermogen zelden nobeler vrucht’. Stewart Easton wijst nadrukkelijk op de verwantschap met de oudere Griekse tragedies, in het bijzonder die van Aeschylus. Het is, als u het mij vraagt, zeer moeilijk ook maar de geringste gelijkenis met Aeschylus te ontdekken, indien men afziet van de lengte der alleenspraken. De niet-antroposoof heeft de neiging ze meer dan lang te vinden, alsmede ongelooflijk vervelend en bij tijd en wijle ondraaglijk naïef. Er hangen wat mensen rond die eindeloos lange vertogen afsteken over de ‘droge, prozaïsche rede’ en het verlangen naar het geestelijk visioen, en die zich te buiten gaan aan opmerkingen van het genre: ‘Ik kan mij volledig met uw laatste woorden verenigen’ of ‘ik kan mij het gewicht van deze tegenwerping zeer wel voorstellen’. Eén scène begint met de woorden: ‘Goede morgen, Sophia, ik hoop zeer dat ik niet stoor.’ ‘Geenszins, Estella, je komst werd verbeid.’ Of: ‘Lieve moeder, ik zou zo graag uit uw mond het verhaal horen waarover Cilli, een poos geleden, zo vaak gesproken heeft.’

Het mysteriespel van Schuré heeft kracht, en handeling en taalgebruik zijn trefzeker; de stukken van Steiner zeuren zachtjes door, en doen nog het meest denken aan in Wagner-libretto’s vertaalde Steiner-voordrachten, maar dan helaas zonder de muziek. […] Het zou veel leuker zijn als je zou kunnen zeggen: ‘Het grootste deel van Steiners ideeën blijft me volledig vreemd, maar aan zijn mysteriespelen dank ik een aantal momenten van opwinding en ontroering.’ Goed beschouwd drijven de mysteriespelen een kloof tussen gelovigen en ongelovigen, in plaats van een brug tussen hen te slaan. En wat er ook van hun diepere inhoud gezegd kan worden, ze zijn precies op de verkeerde manier ‘serieus’. Het belangrijkste personage is een geestelijk leidsman, Benedictus genaamd, voor wie zeer duidelijk Steiner zelf model heeft gestaan. De meeste karakters zijn leerlingen van hem. Ahriman, Lucifer en allerlei andere geesten geven ook ‘acte de présence’, maar hoezeer de toon van het geheel ook meer dan eens Faust in herinnering roept, we krijgen altijd een Faust voorgezet zonder poëzie en zonder enige dramatische contingentie. In de ogen van de niet-gelovige heeft de atmosfeer voornamelijk de geur van de zondagsschool. Overigens: hier is niet Steiners integriteit in discussie, maar eenvoudig het zwakke effect van zijn goede bedoelingen.

Bron: Colin Wilson – De filosoof der vrijheid – STEINER  en de twintigste eeuw. Uitgeverij Bres – Amsterdam (bladzijde 133-135)

Advertenties

24 gedachtes over “Colin Wilson over de mysteriedrama’s van Steiner

  1. henri

    Wat een grappige man ,die Colin Wilson ! Misschien komt dit boek nog eens op mijn pad , maar heb voor het moment wel andere dingen te lezen dan zijn ‘ gezeur ‘ ..ha ha
    Nou, ik spreek mij niet uit over die mysteriespelen heb ze niet gezien, noch gelezen dus…
    Maar ik denk wel dat de tijd van toen deze beleving anders was dan heden, geen tv ,andere tijdssmaken etc en de mensen hadden zeker meer geduld dan nu,zodus …

    1. Ik heb die mysteriedrama’s ook niet gelezen en gezien, maar wel eens wat stukjes op YouTube gezien en dat was voor mij meer dan genoeg. Hoezeer ik ook een liefhebber en bewonderaar van Steiner en zijn werk ben, die mysteriedrama’s vind ik tenenkrommend en totaal onverteerbaar.
      Een teken aan de wand is ook, dat in het boek van Wilson staat, dat indertijd, toen die mysteriedrama”s voor het eerst werden opgevoerd, geen theatercritici werden uitgenodigd. Steiner en zijn aanhangers zagen waarschijnlijk de bui al hangen. Want die mysteriespelen zouden natuurlijk in de pers volledig afgekraakt en neergesabeld worden.

      1. Oei, Ridzerd, zeg nooit nooit.
        Wie weet kom je ooit nog eens naar mij of mijn leerlingetjes luisteren.
        Ik ben pianojuffie weet je nog wel.
        O, het mysteriedrama was trouwens ook in het Nederlands, dat scheelt ook.
        Misschien heb je het op YouTube in het Duits gezien. Dat zou ik ook niet volhouden hoor 🙂

      2. Ja, dat was inderdaad in het Duits. In het Nederlands zou het inderdaad wel wat toegankelijker zijn. Ik kan Duits wel redelijk lezen, maar ik ben helemaal niet gewend om gesproken Duits te volgen.

    2. Ik heb het 3e mysteriedrama gelezen, althans, ik heb alle letters gezien. De boodschap kwam niet over bij mij. Toen veel achtergronden erover gelezen, ook het boek van het gezelschap dat ze uitvoert “Hoe karma werkt” Toen gingen er wat dingen dagen (kan het niet navertellen en uitleggen) Toen het boek van Steiner nog eens doorgeworsteld alvorens het stuk live te zien.
      Moet zeggen dat dat toen toch wel erg mooi was om eens mee te maken. Ook uitleg gehad bij de muziek. Vooral heel veel respect voor de amateurs die dat toch allemaal maar gefixt hebben. Was een mooie dag.
      Als ik al die voorstudie niet had gedaan was het op een andere manier een drama voor mij geworden.

      1. Ik weet niet of het knap is, ik wilde gewoon proberen er achter te komen wat je hiervan kan opsteken. Ik heb de mysteriedrama’s allemaal in huis en waarschijnlijk ga ik er nog eens voor zitten. Na verloop van tijd heb je op andere manieren weer meer geleerd.
        Laat ik het zo zeggen Ridzerd. Ik was er de hele dag en avond zoet mee. Volgens mij van ’s morgens 11.00 uur tot 20.00 uur. Eerst 1 uur toelichting op de muziek. Maar er was een ruime pauze elke 1,5 á 2 uur en een lange lunchpauze. Ik heb me niet verveeld.
        Volgend jaar begint het Drempeltheater weer met het 1e drama. Wie weet ga ik wel weer.
        Wat ik erg ontroerend vond is dat Dokter Strader, 1 van de hoofdfiguren, op een gegeven moment medelijden krijgt met Ahriman. Ongelooflijk mooi, zo ontkracht je het kwaad. Toen heb ik zelfs een traantje gelaten.

      2. Ik vind het toch wel knap, dat je er zo veel inspanning en geduld voor over hebt. Ik zou dat nooit en te nimmer kunnen. Het weinige dat ik ervan gezien heb, vond ik zo ergerniswekkend dat ik er nog niet heen zou willen als ik er geld op toe kreeg. Nu moet ik wel zeggen dat ik ook verder geen theaterliefhebber ben. De keren dat ik naar een film in de bioscoop ben geweest, zijn op de vingers van één hand te tellen. Een concert of een toneelstuk heb ik nog nooit bijgewoond en ik hoop dat tot mijn dood vol te houden. 😉
        Nu ja, het klopt niet helemaal wat ik nu schrijf, ik ging vroeger nog wel eens naar popconcerten, ik heb bijv. Cuby en the Blizzards, The Outsiders, Focus, Tea set, Golden Earring en andere wel gezien.

  2. Waar baseert Wilson op dat er ongelovigen rondlopen? Heeft hij daar ook onderzoek naar gedaan? Alles moet toch op wetenschappelijke feiten berusten? Zelfs een Atheïst die niet gelooft in religie of God, Allah, of what ever, die gelooft dus in een wereld die bestaat uit puur materialisme. Daar kun je het mee eens zijn of niet, maar dat is net zo goed een geloof.

    1. Ja, Wilson schrijft wel meer dingen die als een tang op een varken slaan. Zo noemt hij het Goetheanum ‘de zichtbare kerk der antroposofie’. en ‘Tot de evangeliën van dat kerkgenootschap behoren Kosmisch Geheugen, Karmische Relaties‘ en zo noemt hij nog een paar boeken, waarvan de titels ook fout vertaald zijn.

  3. henri

    Ridzerd,
    even vraagje :

    staat er nu bovenaan geen startpagina maaer ?
    en moet ik steeds van previous naar next gaan ? eigenaardig doolhof ??

    1. Henri, Ja daar ben ik ook niet blij mee. Ik heb nog geprobeerd dit te veranderen, maar het kan bij deze lay-out blijkbaar niet. Maar je kunt op de koptitel De grote Rudolf Steiner Citatensite klikken, dan krijg je de startpagina weer.
      De Meest recente berichten en Recente reacties kun je vinden in de twee rubrieken aan de rechterkant na de afbeeldingen.

      1. Anoniem

        Weel ,dat is dan voor mijn part even goed Ridzerd, je mpoet het alleen wel weten .
        Maar ik zit hier nu op een andere pc van een buur ,en daar staat wel startpagina , na he tyoutube kanaal boven , en als je daar op klikt , krijg je een lege pagina met :
        https://ridzerdvandijk.wordpress.com/
        alwaar je dan op klikt en de echt startpagina dan krijgt .
        Volgens mij heeft dat te maken met de versie van windows 8 of 8.1 of met die van internet explorer , ik zit nog met de voorlaatste denk ik …

      2. Ja, Henri, dat was ik. Ik heb die Startpagina erbij gezet, maar ook meteen weer weggehaald, want het is niks gedaan dat je twee keer ergens op moet klikken om bij de startpagina terug te komen.

  4. walterhebing

    Dit citaat, waarin Colin Wilson over de vier mysteriespelen van Steiner schrijft. opent hij heel sterk, met namelijk deze woorden: “Het is niet gemakkelijk om in enigszins onthechte termen over de vier mysteriespelen van Steiner te spreken.” Hij pakt in deze woorden samen wat in wezen het grootste probleem is bij nagenoeg iedere mens!
    Op elf december 2013 schreef ik in een reactie op het vorige door Ridzerd geplaatst Steiner citaat(Begin/Einde) deze zin:Als mens, gehecht aan het leven, vind ik Steiner een onthecht iemand, mijn leven is van nul en geen waarde, immers ik ben een onderdeel van zijn opvatting over de ontwikkeling van de mensheid.
    Als kind leerde ik: “Ieder mens is als Gods gelijke geschapen en ieder mens is tevens, net als God, verantwoordelijk voor het Leven in al zijn/haar manifestaties op aarde is!”. Met andere woorden: De mens is een plaatsvervanger van God op aarde en dient als een goed rentmeester van het leven op aarde te gedragen!
    Als kind had ik al gauw door, dat geen enkel mens op aarde, beschouwd werd als evenbeeld van God, mijn moeder beschouwde de Paus als vertegenwoordiger van God, mijn vader, Jan en alleman, behalve zijn kinderen. Mijn moeder raakte op haar zestiende wees en mijn vader al bij zijn geboorte! Hij werd ter adoptie aangeboden aan ’n gezin, zijn ouders konden zo vrij van “zorgen” Europa doortrekken en hun artistieke gave uitdragen!
    Met andere woorden: Ik ben verwekt door twee onthechte ouders! En weet nu pas, dat beiden veel waarde hechtte aan mijn gedragingen, los van woorden.In wezen is dat nog steeds zo, binnen mijn en aangetrouwde familie. Laat Walter lullen wat hij wil, hij is er gewoon, wanneer we in nood zijn en een beroep op hem doen!
    Mijn hart(gebonden woord) is er gedeeltelijk tevreden mee, maar mijn ziel(ongebonden woord) kan geen vrede vinden in welk woord dan ook! Als kind heb ik geleerd: In den beginne was er het Woord en het Woord was bij God, het Woord is God! En het Woord is vleesgeworden! Ik voel dan de intentie van het Woord. En mijn verantwoordelijkheid ten opzichte van het Woord!
    Colin Wilson wil graag met onthechte woorden over de vier mysteriespelen van Steiner spreken, dat vindt hij moeilijk! Ik ervaar hetzelfde, wanneer ik over wat dan ook spreek, immers elk woord is een deelwoord van onszelf(als Godgelijke). Voor het leven op aarde is de buurman net zo verantwoordelijk als ik, sterker nog voor wat we op aarde nalaten voor onze kinderen. Zowel materieel als wel immaterieel! Voor mijn gevoel kan geen enkel onthecht woord, de plek innemen van Gods Woord. Immers alle leven op aarde is vervlochten met Gods Woord!
    En heeft voor mijn gevoel niets met mensontwikkeling te maken, maar alles met de dode materie! Die ten koste van het leven op aarde het Goddelijke in bezit wil krijgen
    Wat een waan gedachte ten opzichte van het leven op aarde, het leven op aarde is de bron van ons zijn op aarde en tevens ons doel!
    Als kind leerde ik: Waartoe zijn we op aarde? Om God te dienen en daardoor gelukkig te zijn.
    Met andere Woorden; Om een goed rentmeester van het leven op aarde te zijn, om dat te kunnen zijn is waarheid nodig, geen incarnatie! De mens onderscheid zich van het dier, door het woord al of niet te kunnen hanteren. Echter het ware woord is hij/zijzelf als toppunt van alle leven op aarde en dient te beseffen als hij/zij het woord neemt, namens al het leven op aarde spreekt. Zo niet spreekt de mens vanuit een deelwoord(religie, organisatie, idealisatie, enz. Maar niet vanuit zijn Hart verbonden met zijn Ziel spreekt.
    Tot zover
    Vriendelijke Groet Walter

    1. Walter,

      De mens onderscheidt zich niet van het dier door het woord. Met dieren kan net zo goed gecommuniceerd worden. Als je goed waarneemt kun je dat gewoon op empirisch niveau al zien.

      De mens is het enige geestelijke wezen wat zich kan voortbewegen in een verticale stand; in een hoek van 90º met de Aarde. Hij is de enige waarbij het Zenith wat recht boven je staat, via zijn kruin (zo je wilt het 7e Chakra) de ruggengraat binnen komt en via de stuit verlaat. Dat gebeurd bij geen enkel ander dier. Ondanks dat bijna alle dieren fysiek gezien vele malen sterker zijn dan de mens, krijgen ze het niet voor elkaar zich verticaal te verheffen. Daarnaast is de mens de enige ter wereld die met het vuur om kan gaan, waarbij het hem ook nog wel eens wil ontglippen..
      Maar bijna alle dieren zijn bang voor het vuur, de andere drie elementen; Aarde Water, Lucht nemen ze als een gegeven, een feit, aan.

      Dus als er waarheid nodig is zoals jij schrijft, ga het dan niet hebben over zaken die daar niks mee te maken hebben, dan bereik je het tegenover gestelde en breng je de zaken van de drup in de regen, en ja; ik draai heel bewust het gezegde om.

      1. henri

        Walter zegt dat niet Haike, wel door het woord te hanteren’ dus spreken ,en ik ken geen enkel dier welk spreekt ….en redeneert !

      2. Ik schrijf ook nergens iets over spreken, ik schrijf over communiceren, en dat doen dieren wel degelijk, ook tussen mens en dier vindt communicatie plaats, hetzij bewust, hetzij onbewust, lees de wetenschappelijke onderzoeken van Rupert Sheldrake er maar op na. Daarnaast put ik als oud Warmonderhoffer uit eigen ervaring, niet met alle dieren, maar met een aantal dieren had ik zeker communicatie. Daarin onderscheiden Mens en Dier zich dus niet. En verder hebben we Youtube… als je daar eens gaat kijken kom je dit tegen: https://youtu.be/wL–zc1KIxk

        Het feit dat jij bepaalde dingen niet weet, geeft niks, maar dat wil niet zeggen dat het niet bestaat.

      1. henri

        Haike,

        Ik ken wel al die dingen over dieren ,en er zijn er veel meer die dat kunnen, maar dat heeft helemaal niets met de spraak te maken, zoals Walter het hier bedoelde , dat is met het gevoel communiceren en dieren bootsen ook na en er in heel wat trukjes om ze kalm te maken ook , want je kan het bij Steiner ook allemaal wel vinden hoe het werkelijk zit .. vinden wat hij daarover schrijft en dat dieren ook een astraal lichaam hebben etc ..Zo zijn er ook mensen die menen met planten te kunnen spreken, en dat deze gevoel zouden hebben maar niets is minder waar .
        Maar nu antwoord ik niet meer . Het lijkt wel een kat en muis spel soms met jou verder door te gaan .!
        .

      2. Hoe het werkelijk zit heb ik ook bij Steiner vandaan, die beschrijft wat de mens van het dier onderscheidt. Overigens is het Walter zijn goed recht om het anders te zien… En die kat? Das er nou net een die maar een zeer beperkt astraal lichaam heeft, die likt de astraliteit die met de zon in z’n vacht komt mee naar binnen.. Een kat die niet zichzelf kan likken komt te overlijden.

        Overigens is het zo, en ook dat komt bij Steiner vandaan, dat in de Geestelijke wereld Mens en Dier elkaar op geheel gelijkwaardig niveau met elkaar communiceren. Hier niet, het Paard staat geestelijk gezien nog het dichts bij de geïncarneerde mens, bij een Paard spreekt men ook over hoofd en benen, en niet over kop en poten…

        Verder communiceren wij allen voornamelijk met het gevoel om daar nog ff op in te gaan. In de NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren) stellen ze die grens heel scherp, die schijnt welgeteld op 93 en 7% te liggen. 93% is volgens deze heren en dames lichaamstaal, de overige 7% is de stem, hoog/laag praten, snel/langzaam praten, volume, en de verschillende combinatie daarvan.. In de psychologie liggen die verhoudingen wat ruimer 70/30% Maar daarbij is het spreken nog steeds ver in de minderheid, mits het allemaal klopt.

        En verder heb je helemaal gelijk; het lijkt me zinnig om er verder over op te houden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s