Weten en geloven

Er zijn tegenwoordig zeer veel mensen, die gewoon naar wat ze gehoord hebben, in goed vertrouwen de antroposofie aannemen. Maar waarom doen ze dat dan? Waarom zijn er juist zulke mensen in grote aantallen, die in goed vertrouwen de antroposofie opnemen? Ziet u, onder hen zijn de meesten in een zeer bepaalde richting aangelegde religieuze naturen, en zonder dat ze eigenlijk er aanspraak op maken, de dingen meteen tot op de bodem te begrijpen, volgen ze de antroposofie, omdat ze een zekere religieuze ductus in de hele instelling (Duits: Führg), zou ik willen zeggen, van de antroposofische aangelegenheden bespeuren. Het is een soort religieus gevoel, een religieuze gestemdheid, dat vandaag de dag talrijke mensen tot de antroposofie brengt, die niet in de positie zijn de antroposofie zo te doorzien, zoals de botanicus de plantkunde doorziet; en dat wordt immers hier eigenlijk vereist. Men houdt er gewoonlijk niet veel rekening mee, dat met betrekking tot wat ik hier bedoel, de antroposofie toch anders is dan de andere, de uiterlijke, de meer natuurwetenschappelijke wetenschappen. De natuurwetenschappelijke wetenschap is toch feitelijk zo, dat men kan zeggen: als zij de mensen geheel in beslag neemt, dan zal ze daadwerkelijk gevaarlijk zijn voor het geloven, zij zal het geloof beïnvloeden. Het gaat er niet enkel om, dat de wetenschap voor iemand ongemakkelijk is, maar dat men ze ervaart als iets, wat het geheim van het geloven eenvoudigweg stoort. Maar men zal in de praktische behandeling (van deze vraag) vinden, dat men daar bovenuit komt, dat het om een anders geaarde wetenschap gaat, zoals het bij de antroposofie het geval is, zodat inderdaad talrijke mensen eenvoudig de wijze waarop antroposofie optreedt, als een bestendige (Duits: durchgehenden) religieuze ondersteuning beleven. Hoewel ze niet, zoals ik altijd zeg, religievormend wil optreden, wordt toch gevoeld, dat zij zich in een richting beweegt, waarin juist het religieuze gevoel ook meegaan kan. Zo zou dus eigenlijk juist dit idee, dat het weten het geloven doodt – waarvoor ik veel begrip heb -, herzien moeten worden ten opzichte van de antroposofie.

Bron: Rudolf Steiner – GA 343a – Vorträge und Kurse über christlich-religiöses Wirken II – Dornach, 28 september 1921 (bladzijde 92-93)

Eerder geplaatst op 18 augustus 2013 

12 gedachtes over “Weten en geloven

    1. Mijn zelfreflectie in dezen leert me dat in mijn geval niet zozeer, in ieder geval niet primair, een religieuze impuls, alswel een aanleg voor en hang naar wetenschappelijkheid een dominante rol heeft gespeeld bij het aanvankelijk en vervolgens constant opnemen en verwerken en doorgeven van antroposofie, waarbij kan worden aangetekend dat hang naar (1) wetenschappelijkheid, parallel gaat aan (2) verlangen naar zelfstandigheid en (3) drang naar vrijheid.

      1. Mijn zelfreflectie leert me dat bij mij eigenlijk geen hang naar wetenschappelijkheid en ook geen religieuze impuls aanwezig was. Ik was weliswaar katholiek opgevoed en ging tot ongeveer mijn achttiende jaar trouw naar de kerk op zondag, maar ik dacht nooit over religie na, eigenlijk is het spoorloos aan mij voorbij gegaan. Maar toen ik op 19-jarige leeftijd het tijdschrift Bres in handen kreeg, las ik daarin een artikel over Steiner. Ik heb toen meteen een boek van hem besteld en ik dacht meteen: dit is het.
        Ik denk dat het een groot voordeel was, dat ik helemaal geen vooroordelen had, want ik wist nergens wat van af. 🙂

  1. henri

    Is het karmisch bepaald dat iemand tot de antroposfie komt ? ja , wellicht meen ik .
    Afhakers van religies , protestant of katholiek wijzen de Christus af , en bijgevolg ook zich overgeven aan(blindelings) geloof ,dat zie je tegenwoordig ,zij denken dat de wetenschap de waarheid in petto heeft , en zullen daarom ook gauw tot de geesteswetenschap in aanraking komen , laat staan zich daarin verdiepen . De Christengemeenschap zullen zij ook als een andere vorm van religie zien .
    Ik lees duidelijk dat eenieder de Christus kan opnemen door het zich verdiepen in de antroposofie . Geloof en dus ook overgave is noodzakelijk zei Steiner .

    1. Het is toch wel zo, dat diegene die een christelijke scholingsweg wil gaan , zeg maar een antroposoof wil zijn, (of is dit overdreven geduid ?), een streng geloof dient te hebben in het reële bestaan en het werkelijk geleefd hebben van de Christus Jezus? Dit om het innerlijk te kunnen ervaren. Eenmaal op de juiste manier in zich opgenomen , is het niet meer nodig de Christus Jezus te bewijzen. Hij heeft hem gevonden. Ik denk hierbij aan het Johannes evangelie en de meditatie daarover. In GA 95 wordt er wel over gesproken.

  2. Toen ik eenmaal de antroposofie had leren kennen. Kreeg ik een boekje in handen dat wilde omschrijven wat antroposofie was. Dat ging zo, er volgde een opsomming wat er allemaal te vinden was in de antroposofie: bd landbouw, waldorf scholen,geneeskunst,organische architectuur,eurythmie, christologie en nog wat meer. Daarbij voelde ik dat er iets niet klopte, er was niet een christologie als een aspect naast al die andere. Maar de reden dat antroposofie er voor mij was, was omdat deze het Mysterie van Golgotha als kern van de antroposofie representeerde. En dat zie ik nog steeds zo,al de andere activiteiten zijn daarvan juist een gevolg.

    1. Natuurlijk is de christus-impuls belangrijk, Kees. Tegelijk ook echter een heilige (gezuiverde) geest. Ik denk dat het tijd is dat Steiners voordracht Luzifer (Berlijn, 22 februari 1906; GA 54, bladzijde 307 t/m 333) naar het Nederlands vertaald en goed bestudeerd en doorgesproken wordt.

      Ander vergelijkingsmateriaal
      → de voordrachtenreeks Der Orient im Lichte des okzidents – Die Kinder des Luzifer und die Brüder Christi (GA 113)
      en in het kader van het nieuwe (komende) jaarthema van de Antroposofische Vereniging (AAG en AViN), de Michaëlsbrief:
      De kosmische gedachten in de werkzaamheid van Michaël en in de werkzaamheid van Ahriman (31 augustus 1924) (uit het geschrift: Kerngedachten van de antroposofie – Wat Michaël wil; GA 26; bladzijde 99 tot en met 104 bij de uitgave van 2012).

    2. henri

      Meestal wordt bij Steiner door de mensen niet verder gedacht ,dan ‘het was een goed pedagoog en bd landbouw ‘ etc …zelfs door mensen die toch ook reeds enig ( spiritueel ) bewust hebben van het een en ander. Dat komt omdat er heel veel weggeschoven is ( lees :onder het tapijt ) .er was een grote bib waar zelfs alle pedagogische boeken verwijderd werden van Steiner , las ik ergens in een biografie , en iemand anders de naam kreeg van hetgeen Steiner aan de mensheid gebracht heeft op dat gebied naar voren geschoven werd .
      Het Christus gebeuren behoort tot het allervoornaamste in het werk van Steiner en in heel het aardse wereldgebeuren en ik ben Boven dankbaar blij dat ik in de vele jaren deze lectuur van de geesteswetenschap tot mij mogen nemen heb en nog steeds kan , dit wegens het besef dat het niets toevoegt van levens- schenkende -krachten aan het volgende leven indien men niet de het mysterie van Golgotha (het mysterie van de opstanding ) tot zich genomen heeft .

  3. Walter Hebing

    Het leven op aarde is niet van de mens afhankelijk, alhoewel hij/zij er wel de volle verantwoordelijkheid voor kan nemen. Dat is hetgeen in vele geschriften lees, het leven op aarde is echter gebaat bij de zorgzame gebaren van de mens voor al het leven op aarde en niet die van gebaren voor het leven van de mens zelf dienen! Iets dergelijks lees ik in de geschriften van Steiner, immers de dag heeft geen toelichting nodig, als je ervaart wat om je heen gebeurd,, dat was drieduizend jaar geleden al zo en zal blijven geschieden als men onze medemens niet als gelijkwaardig beschouwd!, immers er is maar één Geest, de Goddelijke, vervat in Adam en Eva, voordat de natuur verrijkt werd met hun lagere Liefde!
    Welke mens kan nog Goddelijk denken? Men denkt racistiisch, nationolistisch, filososisch, religieus, enz. maar niet als God! En dat is toch de kern van de mens.
    tot zover
    Groetjes Walter

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s