Op geen ander gebied kunnen we zo goed en zo natuurlijk de broederlijke relaties onder de mensen ontwikkelen als juist in de economie

Bedenkt u eens hoe het economische leven ons eigenlijk plaatst in een bepaalde verhouding tot de wereld. U zult er gemakkelijk opkomen, hoe deze verhouding is als u zou moeten denken, dat we geheel en al zouden kunnen opgaan in een puur uiterlijk economisch leven. Wat zouden we dan zijn, als we uitsluitend in een puur uiterlijk economisch leven zouden opgaan? We zouden denkende dieren zijn, niets anders. Alleen doordat we naast het economische leven nog een rechtsleven, een politiek leven, een staatsleven en een geesteswetenschap hebben, zijn we niet denkende dieren. We worden dus door het economische leven min of meer omlaag gedrongen in het ondermenselijke. Maar doordat we omlaag gedrongen worden in het ondermenselijke, kunnen we juist op dit gebied van het ondermenselijke interesses ontwikkelen die in de ware zin van het woord de broederlijke belangen onder de mensen zijn. Op geen ander gebied kunnen we zo goed en zo natuurlijk de broederlijke relaties onder de mensen ontwikkelen als juist in de economie. […] De impulsen voor het leven als broeders, die komen voort, wanneer wij een bepaalde verhouding tot de ander ontwikkelen, uit de relatie van wat wij bezitten tot wat de ander bezit; vanuit onze behoeften tot de behoeften van de ander; vanuit wat wij hebben tot wat de ander heeft, enzovoort. Ontwikkelen we in het economische leven steeds meer en meer deze broederschap, dan verandert er in zekere zin wat in deze economie.

Deze broederschap in de economie, deze broederlijke verhouding onder de mensen, dat in het economische leven inwerken moet, als er gezondmaking van de economie moet zijn, dat is wat om zo te zeggen uit het economische leven opstijgt (Duits: aufdampft), zodat, juist doordat we het ons vanuit het economische leven aankweken, wij het door de poort van de dood meenemen en binnendragen in het bovenzinnelijke leven na de dood. Zo schijnt het economische leven voor het aardse leven als het laagste, maar in hem ontwikkelt zich iets, dat juist inwerkt (Duits: hineinpulst) vanuit het aardse door de poort van de dood in het bovenaardse.

Bron: Rudolf Steiner – GA 193 – Der innere Aspekt des sozialen Rätsels – Zürich, 11 februari 1919 (bladzijde 52-53)

Eerder geplaatst op 26 juli 2013

4 gedachtes over “Op geen ander gebied kunnen we zo goed en zo natuurlijk de broederlijke relaties onder de mensen ontwikkelen als juist in de economie

    1. Er staat te weinig informatie om daar een goed beeld van te krijgen. Vaak wordt duurzaamheid ook gekoppeld aan boeren en tuinders die dan ook biologisch zouden werken, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn..

  1. Werner

    Ik ben zelf actief geweest in ruilnetwerken (Noppes) waarin naast een ‘zakelijke’ transactie ook altijd het sociale aspect belangrijk is. Het gebeurt dan ook vaak dat je iets voor een ander doet zonder iets terug te vragen. Hoewel sympathiek blijft dit echter allemaal in de marge en kun je het nauwelijks ‘economie’ noemen. Ik zie ook niet echt (levensvatbare) andere initiatieven. Ben benieuwd hoe de antroposofie tegen dit soort ruilnetwerken aankijkt en/of er nog anders soortige initiatieven zijn die wel (kunnen) werken.

    1. Er bestaat zoiets als Sociale Driegeleding oftewel 3 gebieden het Geestesleven, het Sociale leven en het Economische leven en hoe die drie zich tot elkaar dienen te verhouden de verschillende soorten geld; leengeld, schenkgeld en nog een.

      Voor een deel is de Triodos bank op dit principe berust. Een van de oprichters daarvan was Dieter Brüll. Jarenlang Proffesor/Hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Hij sprak al in de tweede helft van de ’50-er jaren van de vorige eeuw al over het feit dat inkomstenbelasting diefstal is…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s