Gezond verstand, oordeelsvermogen en morele gezindheid bovenal noodzakelijk

Als men een werkelijk begrip van de waarheden van de geestelijke wereld wil hebben, dan moet men bedenken: Hoe leert men het ware herkennen? Dan moet men leren onderscheid te maken tussen werkelijkheid en waarheid. Men leert een nieuwe wereld kennen, maar leren kennen en beoordelen is niet hetzelfde, het is totaal verschillend.

Men kan veel in de geestelijke wereld beleven, men kan in staat zijn er veel van te vertellen; de dingen die men vertelt, kunnen echte beelden zijn, het beeld kan werkelijk juist waargenomen zijn – waar hoeft het daarom niet te zijn. En hoe paradoxaal het klinkt, het moet gezegd worden, dat het nu iets onontbeerlijks, iets buitengewoon belangrijks is dat degene, die de geestelijke wereld wil betreden het oordeelsvermogen uit de gewone wereld meebrengt.

Wie geleerd heeft in de gewone wereld gezond mensenverstand te ontwikkelen, wie zichzelf niets wijsmaakt en niets wijsmaken laat in de gewone wereld, die zal ook in de spirituele wereld het gezonde mensenverstand binnendragen en de dingen die hij daar ziet op de juiste wijze beoordelen. Pas door wat men zo binnendraagt aan oordeelskracht, wordt de werkelijkheid tot waarheid. Oordeelskrachten kunnen niet in de geestelijke wereld ontwikkeld worden, die moet men meebrengen. En we kunnen zeggen: De in de gewone wereld logisch denkende zal ook het juiste en ware in de geestelijke wereld vinden. Wie een dwaas is in de gewone wereld en onlogisch denkt, zal nog dwazer en nog onlogischer denken als hij zijn dwaze denken op de dingen van de geestelijke wereld richt. Het meest noodzakelijke, als de mens wil beslissen over waarheid of dwaling in de geestelijke wereld, is de ontwikkeling van gezonde waarheidszin en gezond waarnemingsvermogen in de fysiek-zintuiglijke wereld. Wie niet met opmerkzaamheid, met gezonde observatie in acht neemt hoe de dingen in de fysieke wereld verlopen, wie in de fysieke wereld onnauwkeurig te werk gaat, van die kan met het allerbeste niets geloven van wat hij over de spirituele wereld vertelt. Want waar worden de dingen uit de geestelijke wereld pas wanneer ze met onze zin voor waarheid in aanraking komen.

En vervolgens is een zekere morele gezindheid noodzakelijk, een bepaalde morele zielsinstelling. Wie met een morele zielsgesteldheid de geestelijke wereld binnenkomt, zal met de gezonde krachten van de geestelijke wereld in betrekking komen en waarheden leren kennen. Degene echter die met immorele krachten, vooral met een niet nauwgezet ontwikkelde zin voor waarheid binnentreedt, zal alles vervormd, verwrongen in de geestelijke wereld zien en daardoor ook zo vertellen. Dat geldt niet alleen voor de geestelijke onderzoeker zelf bij de studie van de dingen van de bovenzinnelijke wereld, maar bovenal wanneer hij voor een publiek, voor luisteraars, voor aanhangers treedt.

Bron: Rudolf Steiner – GA 69a – Wahrheiten und Irrtümer der Geistesforschung/ Geisteswissenschaft und Menschenzukunft – München, 25 november 1912 (bladzijde 122-124)

Advertenties

9 gedachtes over “Gezond verstand, oordeelsvermogen en morele gezindheid bovenal noodzakelijk

  1. Zeer waardevol Steiner citaat en goed vertaald, Ridzerd. Toont ook weer de waarde van de inhoud van GA 69a aan.

    Het alledaagse leven biedt mensen wat dit aangaat reeds een spiegel, die ze doen kan inzien dat ze gezond mensenverstand werkelijk nodig hebben en echt ontwikkelen moeten. Een mens kan van alles beleven en denken, maar niet alles wat hij beleeft en denkt is waar. Dit terwijl het onwerkelijke en verdraaiingen en dat wat onder mensen ook wel bekend staat als leugen en bedrog en drogbeelden, ook deel uitmaakt van een omvattende werkelijkheid en in die zin niet genegeerd kan worden. Zo opgevat kan worden gesteld dat ons aardse leven een uitstekende leerschool en opstap vormt voor een bewuste, waarachtige en heilzame staat van helderziendheid en inwijding.

    Reeds in de tijd dat Steiner zich op jonge leeftijd toelegde op een Goetheaanse wereldbeschouwing aan de hand van de pennenvruchten van Johann Wolfgang von Goethe, werd en was het hem zeer goed duidelijk dat gezond mensenverstand en de waarde en toereikendheid van algemeen verstand, uiteraard volledig doordesemd met krachtige waarheidszin, van vitaal belang zijn. Met name of in het bijzonder Goethe bewoog zich in deze richting en Steiner heeft dit dankbaar in zich opgenomen en welwillend onder de aandacht gebracht.

    Vergelijkingsmateriaal dienaangaande:
    1. Genius (Sprüche in Prosa, 12 februari 2015)
    2. Algemeen verstand (Sprüche in Prosa, 13 februari 2015)
    3. Kritiek van het mensenverstand (Sprüche in Prosa, 14 februari 2015)

    1. Die morele gezindheid is natuurlijk ook heel belangrijk! Evenzeer cruciaal! Tenslotte zou ik willen wijzen op noot 4 bij het bovengenoemde blogbericht ‘Kritiek van het mensenverstand, omdat daarin wordt aangetekend hoe Steiner de reikwijdte van het (gezonde) mensenverstand zag. Dat hij zelfs de mening en overtuiging was toegedaan dat mensen tegenwoordig op grond van gezond verstand reeds tot een notie van reïncarnatie, wederbelichaming, kunnen komen, wat natuurlijk moet worden onderscheiden van helderziend schouwen daarvan.

      1. Gezond verstand (en algemeen verstand) doortrekt alle gelederen van de bevolking. In potentie althans en deze vorm van verstand kan als zodanig worden onderscheiden van academische geleerdheid, Ridzerd. Het mooiste is natuurlijk als beide samengaan. Bij een aantal persoonlijkheden zie je dat met elkaar verenigd.

      2. Ridzerd, met aforisme 107, zojuist aangebracht op het weblog Sprüche in Prosa, gaat Goethe met één enkele (taal)regel en passant concreet in op jouw vraag/opmerking: Filosofie en mensenverstand (Sprüche in Prosa, 15 februari 2015). Zie daarbij ook de aldaar onderstaande noten aangaande de hierbij door hem gebruikte term amphigurischer (Sprache).

        In aforisme 108, die morgen volgen zal, legt hij het mensenverstand één bepaalde restrictie op. Maar goed, dat is dus weggelegd voor maandag 16 februari 2015.

      3. Ja, ik had die al gelezen, John. “Precies bezien is alle filosofie enkel in onduidelijke taal tot uitdrukking gebracht mensenverstand.”

        Inderdaad, als een filosoof wil zeggen dat men een kind niet mag mishandelen of misbruiken, dan zegt hij: ‘De lichamelijke integriteit van het kind dient te allen tijde gerespecteerd te worden.’ Met andere woorden: hij zet duidelijke taal om in geleerd klinkende onduidelijke taal.

      4. Bepaalde uitdrukkingen kunnen gaandeweg duidelijker worden, wanneer je tevens vertrouwt raakt met andersoortige en uitgebreidere terminologieën. Maar ik begrijp goed wat je bedoelt. Interessant doenerij en onnodig complex maken van dingen bevordert niet bepaalt een begrip van een zaak. En het kan zeker helpen als gesprekspartners rekening houden met elkaars wijze van uitdrukken en denkramen, daar niet allerlei dingen aan ophangen, doch zich gezamenlijk gewoon op de zaak richten; het onderwerp waarover het gaat. Dan raak je, gericht op de kwestie zelf, meestal wel over taalkundige en communicatieve barrières heen, zonder elkaar voor het hoofd te stoten of te schofferen of kopschuw te maken.

      5. Wat ik er nog van zeggen wil is dit: zoals gezond verstand alle gelederen van de bevolking kan doortrekken; zo kan zich ook pedanterie, waanwijsheid voordoen binnen alle bevolkingslagen. Dus ook bij mensen die niet hebben doorgeleerd tot op academisch niveau. Je zou mensen die denken overal verstand van te hebben, of voorgeven dat dat het geval is, eens de kost moeten geven. Uiteindelijk komt het op de persoonlijkheid van een mens aan, hoe in dezen een weegschaal uitslaat.

  2. henri

    Verstand ligt er voor het’ rapen’ , las ik eens bij Steiner , dwz gezond verstand en bijgevolg een ‘ gezonde rede’ is voor ieder mens (uit elke laag) mogelijk ,
    Een domme wijze of een slimme geleerde ?
    Meestal is een domme ook wijzer dan de slimme geleerde en heeft die dus meer gezond verstand. Dat vindt je bij de gezonde boerenmensen nog terug.

    Het enige kritieke punt is het denken, denk je met je hoofd (intellect en geleerdheid) of denk je met je hart ? Daarin loopt het spaak in het Westen en is men heel ver van het midden de weg kwijt .En dat zal nog steeds gaan toenemen .
    De etherlichamen van de westerse mens zitten nog steeds veel te vast geklonken aan het fysieke lichaam . dat is niet zo bij de mensen , die meer in het oosten leven en opgroeien.
    Bernard Lievegoed die opgegroeid was in Java zag en wist dat ook en kon daarom tot zulk een hoog niveau en inzicht komen waarbij vele zogenaamde ‘geleerde’ antroposofen de dag van vandaag verbleken .

    https://lievegoed.wordpress.com/bernard-lievegoed/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s