Zend goede gedachten en gevoelens naar overledenen

Het is bij de overgang van een ons dierbaar mens in de andere werelden bijzonder belangrijk, dat we onze gedachten en gevoelens naar hem sturen, zonder dat we de gedachte laten opkomen als wilden wij hem terughebben. Dit laatste bemoeilijkt de heengegane het bestaan in de sfeer, waarin hij moet intreden. Niet het leed, dat wij hebben, maar de liefde, die wij hem geven, moeten we naar zijn werelden zenden. […] Naar mijn inzichten zijn zulke gevoelens als een soort vleugelgewaad, dat de gestorvene omhoog draagt; terwijl de gevoelens van veel rouwenden zoals: ‘Ach, was je nog maar bij ons’, hem tot een hindernis worden. Dit is dus een algemene aanwijzing hoe we ons in zulke gevallen met onze gevoelens moeten richten.

Bron: Rudolf Steiner – GA 264 – Uit een brief aan Paula Stryczek – Berlijn, 31 december 1905 (bladzijde 101)

Eerder geplaatst op 19 januari 2013

Advertenties

13 gedachtes over “Zend goede gedachten en gevoelens naar overledenen

  1. Belangrijk Steiner citaat.

    Voor geliefde familieleden schreef ik bij hun begrafenissen gedichten, onlangs ook voor mijn tante (die zal ik ook nog in een audio-vorm gaan onzetten); zij was de laatste uit de familielijn van directe ouders en broers en zussen. Nu is ‘mijn generatie’ ‘aan de beurt’.

    Naar mijn idee komt bij deze gedichten het geestelijke gehalte en de geestelijke hoedanigheid van de overledenen, inclusief hun morele waarde, nader in zicht. Kunstvormen zijn voor overledenen, mensen aan gene zijde, zeker ook belangrijk.

  2. Mijn reactie kwam vanmorgen om 8.00u recht uit het hart, maar is zoekgeraakt. Zal het nogmaals proberen! Heb nog nooit een reactie gegeven, maar lees de citaten al jaren. Trouwens ik schrijf voor Antrovista ook citaten, maar die moeten op data ook op mijn website: (www,reneezeylmans.nl). Sinds mijn man (40 jaar) geleden overleed is het mij geschonken om in mijn boeken, praktijk etc. er te staan voor rouwenden met zwaar verlies. Het is zoveel meer dan verdriet alleen. Géén egoïsme!! Als je het niet zelf hebt doorgemaakt luister dan liefdevol, begripvol, maar onthoud je van commentaar. Laten we een voorbeeld nemen aan Rudolf Steiner, altijd liefdevol en meelevend. Zoals wij weten belicht Steiner alles van vele kanten en facetten, onder andere het rouwproces. Gedachten en gevoelens naar overledenen worden vaak van 1 kant belicht. Is dat liefdevol? Zelden heb ik in mijn lange praktijk en voordrachten een rouwende, die ook met de geesteswetenschap enigszins bekend was, eenzijdig, dwingend horen vragen om een terugkeer van de overledene. Natuurlijk komt het ettelijke keren in je verdriet naar boven: “Was je er maar weer, waar ben je nu, verlang naar je” en zo meer. Maar dan hoorde ik daarna: “als het maar goed met je is”, dat is liefde, kent altijd verschillende kanten, dat is menselijk! en…dat weet en voelt de overledene (uitzonderingen daargelaten). Het zijn niet de woorden die de overledene hoort, maar de intentie. Op aarde, zowel als in de geestelijke werelden moeten wij ons oriënteren op de andere situatie. Maar… zoals ik al zei, er zijn ook andere uitspraken van Rudolf Steiner die het rouwproces tot zijn recht laten komen. Liefde is het eind doel van de aard. Antroposofie is liefde en moraliteit, laten we dat in godsnaam waarmaken. Ook eindelijk de gestorvenen mee laten spreken in de wereldsituatie.
    Ik zal proberen om de andere uitspraken van Rudolf Steiner over het het rouwproces gauw weer te geven. Ben nu even bekaf!
    ‘Als we niet meer kunnen rouwen, kunnen we niet troosten, niet kunnen troosten, is liefdeloosheid’.

  3. henri

    Vandaag is mijn moeder juist één jaar geleden overleden .
    Nu zie ik dat ik juist uit deze brief van Steiner naar mej. St , de spreuk genomen heb ,die ik vaak naar haar toe in gedachten uitgesproken heb .

    “Dra komt de ridder op het witte paard , alwaar zij in de geestelijke wereld ligt opgebaard ”
    “Was zij freule of koningin ?”
    Voor haar was ik tot het einde te min “

    1. henri

      Voor degenen die het niet verstaan :

      Dit is natuurlijk wel niet de spreuk van Steiner hierboven , maar iets dat ikzelf nu bedacht heb .

      Ik heb het heel moeilijk gehad met mijn moeder want zij aanvaarde mij niet .
      Maar heb toch in liefde kunnen afscheid nemen .
      Daar ben ik nu heel blij om .

      1. Hoezo aanvaardde je moeder je niet, Henri? Aanvaardde ze wel vaker mensen niet of waren alle pijlen alleen op jou gericht?

      2. Anoniem

        Vooral mannen naar ik ervaarde en vernam .Je bent eigenlijk blind voor je eigen moeder (misschien uit onbewuste liefde ) .Ik hoorde van twee diverse helderzienden hetzelfde , nl dat zij nog steeds moet acclimatiseren net zoals het hier beneden in het bejaardenhuis en nu zo daarboven , heel waarsch nog eens niet weet dat ze overleden is en mij niet wil zien ,want zij zwaait weg van haar met haar hand .

        h

  4. Vervolg: Je verdriet is de som van de liefde, dat weet en voelt de gestorvene
    Ieder verlies kent zijn eigen smart. Vergelijk nimmer nooit: Partner, kind, ouders, vrienden, je leeftijd, het kent Zijn eigen kenmerken. Zeker ook bij suïcide, moord, ongeluk etc. (zie ook o.a. mijn boeken ‘ Rouwverwerking – Rouwbegeleiding’ en ‘Stervensbegeleiding een wederzijds proces.
    Verkijk je niet als Steiner bv. Het verdriet om een oudere, egoïstisch noemt, hij bedoelt daarmee dat het verdriet onszelf betreft, wij voelen ons eigen verdriet Degene die op oude leeftijd sterft verlaat ons niet, met een gestorven kind delen we het verlies.
    Rudolf Steiner: ‘’ Zeker het aardse verdriet, beste vrienden, wordt door de geestelijke beschouwing in eerste instantie niet minder. Het moet ook echt worden doorgemaakt. Want alleen onder die voorwaarde kan het ook weer worden geheeld. Hadden we het in de fysieke wereld niet beleefd, dan kan het ook niet worden geheeld.
    (…) De verzoening van veel leed moet nu eenmaal met inspanning verkregen worden, en daarvoor moet het leed eerst worden doorgemaakt. Besparen kan ons de geestwetenschap het leed zeker niet, maar ze kan ons leren het leed op het altaar van het leven te leggen en het evenwicht te zoeken’.
    Ik wil hier nog nader op ingaan. Het doorleven van ons verdriet, ‘God houdt van tranen’, is van zo’n groot belang. Dit wordt vaak als negatief gezien, zeker ook bij antroposofen, erger nog bij rouw als een dierbare is gestorven, zegt men maar al te vaak dat ons verdriet de gestorvenen stoort. Het rouwproces bij verlies van een dierbare wordt nog steeds onderschat. Tegenwoordig moet alles over zijn, je richten op de toekomst, positief denken. Je toekomst? Nà de dood? Worden we daar vanaf gehouden? Bij het verlies bij sterven heb je geen werkzaam aandeel gehad, je kunt alleen op de duur tot aanvaarding komen.
    Rouwen is meer dan alleen verdriet, het kan een totale identiteitscrisis zijn.
    Diegene die rouwt leeft in de gemeenschappelijke herinnering die hem met deze gestorvenen verbinden. Wanneer dat de inhoudt wordt van een bewust van een bewust, trouw verbinden, dan zal men kunnen ervaren, hoe de herinnering de kracht verwerft om tot onverwachtse werkelijke, aanwezige en misschien wel tot blijvende ontmoetingen leiden. Door de innerlijk versterkte herinnering heeft de mens de mogelijkheid om de geliefde zielen uit de andere wereld te ontmoeten. De herinnering kan een kracht worden om de geestelijke wereld nader te komen. Alleen een burger van twee werelden kan waarachtig leven. Dat zijn de rouwende, de voorlopers die een ‘lijntje’ met de geestelijke werelden heeft.
    Wie niet kan rouwen mist het vermogen tot vernieuwen.
    Rouwen is een levensweg om uiteindelijk tot aanvaarding van je leven te komen. Een proces van aanpassing aan de verliezen in ons leven. Niet alleen bij het sterven ga je over de drempel, ook bij rouw is dat zo, je laat iets achter je maar het nieuwe is nog niet zichtbaar. Je staat op een drempel, je moet het zien uit te houden in een niemandsland. De toekomst is vaag. Soms zelf een donker gat, en dat maakt bang. Aan een sterfbed raken twee werelden elkaar, zij doordringen elkaar, het fysieke en het aardse leven en de dood. De levenden en de gestorvenen komen elkaar een stukje tegemoet. Voor de stervende komt alles in een ander licht te staan, maar dat geldt ook voor de naasten. Ook voor hen wordt de kosmos wijder. In het ‘mee sterven’ kijken we over de grens van het bestaan heen. Een inwijdingsweg.
    Als iemand sterft die je dierbaar is zul je anders in het leven komen te staan. Je zoekt naar datgene wat wezenlijk van belang is, en daarmee valt veel weg waar je vroeger aan hing, wat vroeger belangrijk voor je was. Dat is ook een beetje sterven. Het zijn momenten waarin je
    boven je zelf uitstijgt en die je een zekere rijkdom geven. Later blijken zij een blijvend geschenk. Je moet door een identiteitscrisis heen. Je wordt nooit meer de oude , maar de nieuwe.

    Niets dan goeds over de doden, is als je rouwt niet op te brengen. Dat is wegstoppen van verdriet, van boosheid, en berokkent grote schade aan het proces van verwerken. Het is voor mij de vraag of je de gestorvenen helpt als je verdriet ontkent.
    Op de vraag: ‘mag ik de gestorvene mijn verdriet en wanhoop aandoen? ‘zeg ik: ja, dat mag. Want slechts bij uitzondering komt het voor dat iemand de gestorvenen op claimende manier terug wil hebben. Vaak blijft het bij momenten. Ik denk dat je de gestorvene niets ‘aandoet’, maar veeleer iets schenkt. Alleen je zielenleven kan met de dode communiceren. In al je geworstel, met al je verdriet ben je bezig een telefoonlijn naar de gestorvene aan te leggen. Daardoor kan er wederzijds contact ontstaan. Dan is crisis want dat betekent keerpunt, niet alleen voor jezelf, maar juist in verbondenheid met de gestorvene. Zoals een relatie in het aardse leven gevoed wordt, zo is dat ook het geval na het sterven. Het proces gaat door. Niet alleen jij kent het verdriet, ik denk dat, ook de gestorvenen het kennen.. Niet alleen jij wilt helderheid en oprechtheid, ik denk dat zij er eveneens behoefte aan hebben. Misschien kun je samen door je verdriet heen groeien en tot wijsheid komen, misschien kun je zelfs leren elkaar te troosten? Tot zover zéér summier,vele uitspraken van Steiner kan ik weergeven, maar dan worden het citaten. Binnenkort komt mijn boek: ‘Liefde- de opgave van de aarde ’uit.( Zeker in harmonie met de gestorvenen)
    Renée Zeylmans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s