Wetenschappelijke hoogmoed

Men kan er niets tegen hebben als iemand zegt: ‘Ik wil me aan een opgave wijden waarmee ik overweg kan.’ Dat staat de mensen vrij. Maar het is niet in de menselijke vrijheid om te zeggen: Wat ik niet weet, kan een ander ook niet weten. – Al het filosoferen over wat de mens niet weten kan, is eigenlijk in feite een wetenschappelijke onbeschaamdheid, en bovendien is het een ongekende wetenschappelijke grootheidswaan, omdat men zich opwerpt als de macht die uitmaakt wat onderzocht kan worden en niet onderzocht kan worden, omdat men wat men zelf aannemen wil, als gezaghebbend voor alle andere mensen opstelt. Wat een onmacht ligt in de zin: ‘Er zijn grenzen van de kennis!’ Welk een hoogmoed en eigendunk daarin ligt, zou men ook eens duidelijk moeten inzien. Dat zou niet in de oren gefluisterd, maar geschetterd moeten worden.

Bron: Rudolf Steiner – GA 164 – Der Wert des Denkens für eine den Menschen befriedigende Erkenntnis/Das Verhältnis der Geisteswissenschaft  zur Naturwissenschaft – Dornach, 4 oktober 1915 (bladzijde 215)

Eerder geplaatst op 10 april 2012.

7 gedachtes over “Wetenschappelijke hoogmoed

  1. henri

    Du Bois-Reymond ( 1972) besloot een belangrijke alg vergadering van natuurkundigen en artsen ‘Over de grenzen van natuurwetenschap ‘ met de zin ” Ignorabimus : We zullen het nooit weten ” .
    Het ging hier over de 2 begrippen ‘materie’ en ‘bewustzijn’ .
    Hij concludeerde , alle fenomenen in de natuur kan men slechts tot het begrip ‘materie’ herleiden, iets waar ook wij als mens uit bestaan en dat is iets dat we nooit zullen echt kennen, iets duisters , en slechts kunnen vangen in rekenformules .
    En de atoomtheorie gaf daar een antwoord op , atomen en moleculen , deeltjes en golven vermochten alles te verklaren, de ziel ook was niet meer nodig ,nadat de geest reeds door de kerk afgeschaft was in het 869 concilie .
    We zullen nooit doordringen hoe bewustzijn uit deze materie voortkomt, zie deze geleerde man .
    Dit gaf ook een niet onbelangrijke invloed weer naar het sociale denken , alwaar men met schaduwbegrippenmeer hulpeloos stond tov de werkelijkheid , wat het werkelijke leven inhield .

    http://en.wikipedia.org/wiki/Ignoramus_et_ignorabimus

    Zie hierover ” GA 322 “Voorbij de grenzen van natuurwetenschap ‘ 1 ° vdr “

  2. Here is Steiner’s argument more fully (apologies for English):

    At the same time there exists in most people a definite feeling that with what the external senses and the analytic intellect perceive, not all of the nature of things can be given. They then think that the remainder must lie in the outside world, just as do the objects of external perception themselves. What they should attain by perceiving again, with the inner sense and on a higher level, that is, the object which they have perceived and seized upon with the intellect, they displace into the outside world as something inaccessible and unknown. They then speak of limits to cognition which prevent us from attaining the “thing in itself.” They speak of the unknown “nature” of things. That this “nature” of things becomes clear when the inner sense lets its light fall upon things, they will not acknowledge. An especially telling example of the error which lies hidden here was furnished by the famous “Ignorabimus” speech of the scientist, Du Bois-Reymond, in the year 1876 [sic]. Everywhere we should go only so far as to see manifestations of “matter” in the processes of nature. Of what “matter” itself is, we are not to know anything. Du Bois-Reymond asserts that we shall never be able to penetrate to the point where matter haunts space. But the reason we cannot penetrate to this point lies in the fact that nothing whatsoever can be found there. One who speaks like Du Bois-Reymond has a feeling that the understanding of nature gives results which point to something else, which this understanding itself cannot give. But he does not want to enter upon the path which leads to this something else, namely the path of inner experience. Therefore he is helpless when confronted by the question of “matter,” as by a dark mystery. In the one who enters upon the path of inner experience things come to a rebirth; and what in them remains unknown to external experience then becomes clear.

    From “Mysticism at the Dawn of the Modern Age,” tr. Karl E. Zimmer (1901, reprint, New York: Rudolf Steiner Publications, 1980).

  3. Walter Hebing

    Ongelooflijk Ridzerd dat blijkens je vorige reactie op je enkel alleen citaten plaatst omdat je ze interessant vindt, niet omdat je het er geheel mee eens bent! Maar ons en jezelf aan het denken wil zetten! Je slaagt er in mijn situatie wonderwel in, je daagt me uit om me gebeurtenissen dusdanig te verwoorden dat deze enig zins in verband staan met de Steiner citaten. Ik vind de opeenvolging van de Steiner citaten inspirerend voor mijn geest. Honderdmaal dank voor de moeite.
    De woorden:Ex Deo Nascimur. Behoren eigenlijk aangevuld worden met de gehele zin. Namelijk: ex deo nascimur in christo morimur per spiritum sanctum reviviscimus! Uit God zijn we geboren door Christus gestorven en door de Heilige Geest zullen we weer opstaan! Ik schreef in mijn reactie op dit citaat nogal wat woorden neer.
    Jij Ridzerd plaatste het volgende citaat: Godslaster! Steiner plaats met dit citaat Goden in ons midden, dat begrijp ik niet en al helemaal niet dat we ons niet als een Christen kunnen gedragen! Het is een ver ideaal! Ik denk toch dat het ideaal dichtbij is, dichter dan we voor mogelijk houden! Immers de Goddelijke Geest is overal, we hoeven deze alleen maar te ontdekken.En deze Geest is sneller dan de dag, je zou het kunnen vergelijken met het Higgs deeltje, de wereld aast erop, maar is dat wel de moeite waard?
    Een Dominee uit Haarlem sprak deze column via de radio uit!
    Door de eeuwen loopt een draad,
    die van vrouw naar vrouwen gaat.
    Veel verloren, iets gewonnen,
    alles is in die draad gesponnen.
    Hoe we door de wereld gaan,
    deze draad leidt ons bestaan.

    Door de wereld loopt een draad,
    die van hand naar handen gaat!
    Afgebroken, nieuwe knopen,
    struikelen op beter hopen.
    Wolken, winden, zon en maan,
    onze draad zal verder gaan

    Door de wereld loopt een draad,
    die van hart naar harten gaat.
    Zo verbonden in het leven,
    zal die draad ons richting geven.
    Waar zoveel vrouwen voeten gaan,
    zal het wad vanzelf ontstaan.

    Ik vind het een zeer goede column, niet het mannelijke baart de toekomst maar het vrouwelijke! Nog dieper nagedacht, niet het vrouwelijke maar het kind baart de toekomst! Met andere woorden: We ageren tegen het dagelijks gebeuren, namelijk: Er worden wereldwijd 350.000 kinderen op aarde geboren en wat doen we ermee? Ze zo snel mogelijk onderwerpen aan ons Geesteiijke of Materiële regiem in onze cultuur of land!
    Jezus zei: “Ooit zal de oude Grijsaard aan een kind van jonger dan zes dagen waar de plek van leven is?” In mijn ogen niet moeilijk te beantwoorden! Namelijk op aarde!
    Het Androgyne zijns aspect van de man/vrouw verhouding is nog steeds zoek tot het kind jonger dan zes dagen! In deze optiek vind ik Jezus uitspraak: “”Kijk eens naar de vogels in de lucht: ze zaaien niet, ze maaien niet, slaan geen voorraden op in schuren, en het wordt hun toch gegeven” een makkelijke uitspraak in zijn tijd! In mijn tijd nu, is zo’n uitspraak moeilijk te begrijpen, Ze roven mijn kersen, aardbeien enz!. Echter als ideaal wel te doorgronden.
    Immers alles wat leeft is uit God geboren en alles wat er gebruik van maakt is door Goden ontworpen! En Jezus zei: Waar twee mensen in mijn Naam aanwezig zijn ben ik in hun midden! Als er meer zijn, zijn ze allen Goden!
    Ik vraag me af of de spiritualiteit van de menselijke geest opgewassen is tegen de spiritualiteit van de dag. Vandaar mijn spreuk:”De dag biedt meer dan de mens vermag!”
    Steiner hamert daar ook op, blijf op de hoogte van het nieuws van de dag! Echter Jezus en Steiner wil kinderen iets leren, terwijl ik blijf stilstaan bij de term: “Ex Deo Nascimur”! Rentmeester zijn over alles wat leeft, is iets anders dan rentmeester over over alles wat dood is!
    Ik laat het hierbij, want Steiner heeft een andere visie over Christus dan ik!
    Groetjes Walter Hebing.

    1. Klopt Walter. De volledige zin is inderdaad: Ex deo nascimur in christo morimur per spiritum sanctum reviviscimus. Steiner bespreekt ook alle drie delen van deze zin. Daarom zet ik onder de blog ook altijd de bronvermelding (in dit geval dus GA 266b – zie onder de blog van 21 juni).

      Bedankt voor de complimenten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s