Weten en geloven

Er zijn tegenwoordig zeer veel mensen, die gewoon naar wat ze gehoord hebben, in goed vertrouwen de antroposofie aannemen. Maar waarom doen ze dat dan? Waarom zijn er juist zulke mensen in grote aantallen, die in goed vertrouwen de antroposofie opnemen? Ziet u, onder hen zijn de meesten in een zeer bepaalde richting aangelegde religieuze naturen, en zonder dat ze eigenlijk er aanspraak op maken, de dingen meteen tot op de bodem te begrijpen, volgen ze de antroposofie, omdat ze een zekere religieuze ductus in de hele instelling (Duits: Führung), zou ik willen zeggen, van de antroposofische aangelegenheden bespeuren. Het is een soort religieus gevoel, een religieuze gestemdheid, dat vandaag de dag talrijke mensen tot de antroposofie brengt, die niet in de positie zijn de antroposofie zo te doorzien, zoals de botanicus de plantkunde doorziet; en dat wordt immers hier eigenlijk vereist. Men houdt er gewoonlijk niet veel rekening mee, dat met betrekking tot wat ik hier bedoel, de antroposofie toch anders is dan de andere, de uiterlijke, de meer natuurwetenschappelijke wetenschappen is. De natuurwetenschappelijke wetenschap is toch feitelijk zo, dat men kan zeggen: als zij de mensen geheel in beslag neemt, dan zal ze daadwerkelijk gevaarlijk zijn voor het geloven, zij zal het geloof beïnvloeden. Het gaat er niet enkel om, dat de wetenschap voor iemand ongemakkelijk is, maar dat men ze ervaart als iets, wat het geheim van het geloven eenvoudigweg stoort. Maar men zal in de praktische behandeling (van deze vraag) vinden, dat men daar bovenuit komt, dat het om een anders geaarde wetenschap gaat, zoals het bij de antroposofie het geval is, zodat inderdaad talrijke mensen eenvoudig de wijze waarop antroposofie optreedt, als een bestendige (Duits: durchgehenden) religieuze ondersteuning beleven. Hoewel ze niet, zoals ik altijd zeg, religievormend wil optreden, wordt toch gevoeld, dat zij zich in een richting beweegt, waarin juist het religieuze gevoel ook meegaan kan. Zo zou dus eigenlijk juist dit idee, dat het weten het geloven doodt – waarvoor ik veel begrip heb -, herzien moeten worden ten opzichte van de antroposofie.

Bron: Rudolf Steiner – GA 343a – Vorträge und Kurse über christlich-religiöses Wirken II – Dornach 28 september 1921 (bladzijde 92-93)

8 gedachtes over “Weten en geloven

  1. Walter Hebing

    Op elf augustus jl. schreef ik dit:In wezen beaamt Steiner dat ook, maar ik vind zijn weg naar de verdere evolutie van de mensheid niet erg duidelijk, het hart stelen van mensen is vrij eenvoudig, maar ze te begeleiden naar verdere evolutie van ons allen(want wij allen zijn één) is vrij complex. In dit citaat pleit Steiner zelfs voor ontheffing van zijn eigen woorden, namelijk: Hoewel ze niet, zoals ik altijd zeg, religievormend wil optreden, wordt toch gevoeld, dat zij zich in een richting beweegt, waarin juist het religieuze gevoel ook meegaan kan. Zo zou dus eigenlijk juist dit idee, dat het weten het geloven doodt – waarvoor ik veel begrip heb -, herzien moeten worden ten opzichte van de antroposofie.
    Waarom wil Steiner eigenlijk ontheffing voor het Anthroposofisch gedachtegoed? Het is toch ook maar een kwestie van geloof, opgehangen aan het Leven na de dood! Helderziendheid treedt, zoals Steiner het verwoord, maar voor een aspekt van het leven op. Het zal zijn praktisch nut op aarde moeten bewijzen.
    Steiner zelf zegt hierover: De ware Geest is de praktische geest! En met deze uitspraak en zijn uitleg hierover, raakt Steiner mijn gemoed. Steiner verwoordt het heel goed, de praktische uitwerking van het Anthroposofische gedachtegoed voelt zowel praktisch als religieus aan, bij het Katholiek zijn was dat wel anders. Religieus een goed gevoel, maar praktisch gezien een puinhoop.Dit als kind ervaren, nu mijn kinderen groot zijn geworden onder het uitvloeiselen(Vrije School), ikzelf werkzaam in een biologisch dynamisch veeteeld bedrijf, begint mijn praktisch geweten aan me te knagen. Het als docent werken op een op Anthroposofisch gestoelde woon en werk gemeenschap geeft er nog een extra dimensie aan.
    Ik maak dagelijks gebeurtenissen mee, die Steiner niet zo bedoeld heeft maar die wel uit zijn naam geschiedden. Mijn hart ziet dat en kan er niet mee leven en vraagt naar verantwoording hierover. Het weten is nog ver zoek bij mij en het zal nog wel lang duren voordat elk kind zich geborgen weet op aarde en ik denk heel praktisch met kinderen mee, niet met in mijn achterhoofd: De incarnatiegedachte, maar ons samenzijn op aarde en daar schort wel het een en ander aan, heel wat finexwijken zijn in Nederland uit de grond gestampt, maar het laatste waar men met de planning aan dacht, was aan: Kinderen! Ruim baan voor auto’s, wegen, parkeerplaatsen, inpandige garage’s enz. Maar aan een inpandige speelkamer of een uitpandige speelweide werdt niet gedacht. Kinderen werden sluitposten op de begroting van de planning en moesten/moeten hun speelplek delen met honden.In Steiners tijd waren er nog geen auto’s, ik heb vaak zowel mannen en vrouwen hun auto zien strelen, alsof het hun eigen echte kind was. Ik heb vele auto’s onleed en weet dat er veel technieken in vervat zijn, maar weet ook dat al deze technieken, in het niet vallen, bij het ontleden van ’n kind, het is en blijft uniek. Precies daarin ontmoet ik mezelf en spelen we samen verder op aarde! Praktisch gezien wordt ik begeleid door kinderen, theoretisch gezien werd ik betaald om hun te begeleiden, in wezen leidt ik een schizofreen bestaan.
    Eigenlijk ben ik Psychoot, die zoekt om verleden en toekomst in het nu te verbinden, praktisch gezien geen enkel probleem qua techniek en sociaal zijn, maar qua geestelijk bewustzijn, valt voor mij, althans, geen A met B te verbinden, laat staan A met Z. Mijn praktisch bewustzijn volgend ben ik in wezen blij dat nu het vuur losbrand in Egypte, echter hoe men over deze brandhaard denkt, baart me zorgen. Egypte is de bron van onze beschaving, tenminste dat werd me op de HBS me wijsgemaakt, ik ben er eens gaan kijken en het voelde ook zo, maar toen ik in de sacrofaag van Cheops ging liggen, wat ten strengste verboden was, ontplooide zich andere gedachte in mijn mind. Ik hoop dat Egypte die gedachte waarmaakt, de vlucht van Jozef en Maria naar Egypte om hun kind veilig te stellen.In wezen de miscommunicatie tussen de praktijk en de theorie op aarde, Koning in theorie is anders dan Koning in de praktijk, zie Willem Alexander. Maar destijds?
    Nu vindt ik de auto de Koning van ons bestaan, Steiner kon er nog geen notie van nemen, ik kan wel beschrijven wat de auto met mijn leven deed en nog doet, maar dat zal veel pagina’s innemen. In het verlengde hiervan de tv, de computer, de I-pad de I-phone enz. Ik begrijp de hunkering van de mens om vaste voet op aarde te ktijgen, maar dat deze hunkeringen deze vormen zou aannemen had ik niet verwacht, de mens is al van de aarde af, alvorens hij er een stap op gezet heeft!
    Nicolay Berdjajev zag dit fenomeen al opdoemen ten tijde van Steiner, ongelovelijk hoe praktisch hij toen al dacht.
    Ik denk dat Steiner net als Jezus zich ingelezen hebben in het gebeuren op aarde, in die zin konden ze er ook over spreken en ernaar handelen, maar de werkelijkheid laat zich niet door woorden vangen, noch door handelingen die gestoeld zijn op theoriën.
    lk probeer te handelen en te spreken vanuit mijn ervaringen met elke dag. Het licht wat ik er dan op laat schijnen kan heel divers zijn, het is afhankelijk hoe ik me voel. Ik denk dat dat zo is, met elke mens, precies daar is winst te behalen voor elke mens op aarde.
    Het vak van de reclame! In wezen mensonterend maar het werkt!
    Vriendelijke Groet
    Walter Hebing.

    1. Haike

      Walter schreef:

      Ik maak dagelijks gebeurtenissen mee, die Steiner niet zo bedoeld heeft maar die wel uit zijn naam geschiedden.

      Ik geloof je onmiddellijk, Walther. Maar over wie zegt dat nou het meest; over Steiner die hier niet meer is, en in deze niet meer corrigerend kan optreden, of zijn dit gewoon mensen die zich verschuilen achter de niet meer bestaande brede schouders van Steiner en weigeren eigen verantwoording te nemen?

    1. Haike

      Dank Kees jou verwijzing aldaar naar het gedane onderzoek van Otillia Broekers heb ik reeds tot me genomen. Toch kan ik me herinneren dat in de Amsterdamse gemeente een aantal jaren geleden plots alle boeken over Antroposofie die niet door Christofoor waren uitgegeven, uit de boekenstal moesten verdwijnen.

      (Overigens wil ik daar niet mee aantonen dat dit het ultieme bewijs zou zijn dat dat schisma nog steeds bestaat) 😊 Dat zou een wat overhaaste en ongenuanceerde conclusie zijn….

  2. De laatste periode vóór het betrekken van de Galileakapel was de Leeuwarder Christengemeenschap tezamen met de Leeuwarder Antroposofische Vereniging en een therapeuticum gevestigd in een niet al te groot pand aan de Druifstreek. Op zich uniek dit samenleven onder één dak, maar uiteindelijk toch niet wenselijk. Later heeft het drietal een eigen afzonderlijke huisvesting gekregen. Met een schisma had deze ruimtelijke ‘verzelfstandiging’ niets van doen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s