Het dogma van de natuurwetenschap: Als wij het niet weten, dan weet niemand het

Steeds weer wordt er van natuurwetenschappelijke kant gezegd, dat de geesteswetenschap niet op natuurwetenschappelijke bodem zou staan. Kan men zich dan méér op natuurwetenschappelijke bodem stellen dan wanneer men toegeeft, dat alles wat de natuurwetenschap weet en erkennen kan, ook bij ons erkenning vindt?

Nu zijn er echter mensen die zeggen dat ze vast op de bodem van de natuurwetenschappelijke feiten staan. Die eisen van de geesteswetenschapper dat hij niets weten kan en zal, als wat ze zelf weten. Ze eisen niet alleen dat men toegeeft, wat ze zelf zeggen, maar ze eisen ook, dat men zich onderwerpt aan het dogma, dat men niet meer zou kunnen zeggen als wat zij zeggen.

Bron: Rudolf SteinerGA 56 – Die Erkenntnis der Seele und des Geistes – Berlijn 9 april 1908 (bladzijde 269-270)

 

20 gedachtes over “Het dogma van de natuurwetenschap: Als wij het niet weten, dan weet niemand het

  1. Zeer nuttig citaat. Bij dezen daarbij wat context. Steiner had in zijn tijd onder andere te maken met opvattingen van wetenschappers als Emil du Bois-Reymond (1818 – 1896) en diens kennistheorie over natuurkennis, een agnostische insteek wat dat aangaat, Du Bois-Raymonds stelling over grenzen van de natuurkennis: Über die Grenzen des Naturerkennens (Anthrowiki). ‘Ignoramus et ignorabimus’, ‘wij weten niet en zullen niet weten’.

    In onze tijd, actieradius en invloedssfeer later deel van de 20e eeuw, trad de wetenschapsfilosoof Karl Popper (1902 – 1994) op met zijn falsificatietheorie, falsificationisme, welke breed ingang vond bij wetenschappers en filosofen.

    Vergelijkingsmateriaal en verdieping: de voordrachtenreeks Voorbij de grenzen van de natuurwetenschap (GA 322; 1920) van Rudolf Steiner (1861 -1925).

  2. Ik weet niet of Steiner hier de natuurwetenschap dit dogma in de mond legt, maar als de natuurwetenschap deze zin zelf uitspreekt, is dit geen natuurwetenschappelijke, maar een geesteswetenschappelijke uitspraak. Kennelijk heeft de natuurwetenschap de geesteswetenschap nodig om zich te bevestigen…..
    Deze gedachte stamt van Dr.Willem Luijpen, existentieel fenomenoloog. Aan andere gedachten van hem i.v.m. ‘de’wetenschap besteedde ik HIER aandacht.
    En HIER

  3. Bernard Heldt

    In 1908 stond de natuurwetenschap feitelijk nog in de kinderschoenen, vergeleken met nu. En de wetenschappers waren (terecht) heel trots op de toen bereikte resultaten. Vandaar die arrogantie.
    Intussen hebben we de relativiteitstheorie en de quantumfysica met alle daaruit voortvloeiende ontwikkelingen. In ‘De verborgen realiteit’ van Brian Greene (Spectrum 2011) worden kosmossen beschreven die dwars door de fysieke heen grijpen en die elkaar beïnvloeden.
    In de karmavoordrachten geeft Steiner aan dat de mensheid noodzakelijkerwijs zich moest concentreren of de fysieke werkelijkheid en daarmee helderziende vermogens moest verliezen. Maar hij zegt ook dat vanuit en doorheen de kennis van de fysieke werkelijkheid deze vermogens op een hernieuwde manier zou worden ontwikkeld.
    Ook geeft hij aan dat sommigen karmisch gezien zich de opdracht gegeven hebben met kracht een louter materieel wereld- en mensbeeld te vertegenwoordigen, zodat de geesteswetenschap scherp zou blijven en niet zou uitwaaieren tot irreële vaagheden.

    1. Je roert hier een punt aan waar ik altijd nogal moeite mee gehad heb. Want het klinkt in feite heel tegenstrijdig, dat door het zich richten op de fysieke werkelijkheid de helderziende vermogens verloren gaan, maar dat men anderzijds die helderziende vermogens toch uitsluitend in de fysieke werkelijkheid weer opnieuw kan ontwikkelen.
      Wat zegt Steiner zelf over tegenstrijdigheden?

      De werkelijkheid bestaat uit tegenstrijdigheden. We begrijpen de werkelijkheid niet, wanneer we niet de tegenstrijdigheden in de wereld zien. Bron: Antroposofische menskunde – GA 293 – Stuttgart 29 augustus 1919

  4. Bernard Heldt

    Ik kan hem niet zo goed citeren als jij, Ridzerd. Maar als ik er een paar uur voor zou gaan zitten zou ik de alinea’s wel kunnen vinden. Maar enigszins uitleggen kan ik het wel.
    Vergelijk het met kijken door een microscoop – je kunt dan zo langzamerhand de bacteriën waarnemen, maar wat er allemaal omheen zit niet meer, want je bent ingezoomd.
    Je zou maar afgeleid worden van alles wat anders is dan de fysieke materie, dus ga je van de beperkte driedimensionale wetmatigheden uit waar de materie uit bestaat en de rest verwaarloos je. Maar je komt er wel heel ver mee – dat zie je aan de huidige natuurwetenschap. Ik meen het echt als ik zeg ‘petje af’. Dan komen er heel veel mensen die napraten voor wetenschap houden en roepen dat alles wat niet aan die wetmatigheden voldoet, niet bestaat. Et voilá, ze zitten gevangen in hun eigen dogma’s.
    Maar de fysieke realiteit is slechts een beperkt deel van de kosmische werkelijkheid. Zal ik je zeggen hoeveel? 4 %! Natuurwetenschappelijk feit.
    De quantumfysica laat zien hoe in ons waarnemingsveld materie zich manifesteert onder bepaalde vastliggende omstandigheden, en dat het ook heel anders zou kunnen onder andere omstandigheden. Dan zijn plotseling de omstandigheden belangrijker dan de manifestatie van de materiële werkelijkheid. En zo dringt de natuurwetenschap langzaam door tot niet-fysieke wetmatigheden achter de materiële werkelijkheid. Échte wetenschappers krijgen intuïties over invloeden uit een andere kosmos. Ik denk dat Steiner op zo’n proces doelt. We zijn er echter nog láng niet.

    1. O, dat citeren kan ik zelf ook helemaal niet goed , Bernhard, want mijn geheugen is een vergiet. Wil je wel geloven dat ik heel vaak de volgende dag niet meer weet wat voor een citaat ik de vorige dag op mijn weblog gezet heb. Het citaat dat ik noemde in mijn reactie, kon ik alleen terugvinden, omdat die op mijn eigen weblog staat en er hier een heel goede zoekfunctie op zit. (Rechtsboven)
      Bedankt voor je excellente uitleg. Petje af voor de huidige natuurwetenschap ben ik volkomen met je eens. Ik denk daarbij vooral aan de hedendaagse techniek. Als je bijvoorbeeld ziet wat computers, smartphones enz. allemaal kunnen, dat is toch ongelooflijk, zo knap.

  5. Bernard Heldt

    Dat is inderdaad heel knap. En dan te bedenken dat we dat vooral te danken hebben aan mensen met een zogenaamde ‘stoornis’ in het autistisch spectrum, autisten zogezegd. Zij kunnen zich bijzonder goed op één ding concentreren en daarmee details vaak beter doorgronden dan de meeste natuurwetenschappers. Ik wil je een bepaald citaat dan ook niet onthouden, dat Steiner tijdens de Heilpädagogischer Kurs op 25 juni 1924 uitsprak, toen de vigerende mening was dat mensen die ‘abnormaal’ waren opgesloten moesten worden in inrichtingen. Het luidt:
    “Natuurlijk, het recht om over de psychische normaliteit of abnormaliteit van kinderen of van mensen in het algemeen te spreken, berust op niets anders dan wat gemiddeld genomen ‘normaal’ is. Er is geen ander criterium dan wat algemeen gangbaar is in de ogen van de goegemeente. En als die iets verstandig of slim vindt, dan is dat ‘normaal’, terwijl al het andere volgens die goegemeente psychisch ‘abnormaal’ is. Een ander criterium is er in eerste instantie niet. Daarom zijn de oordelen op dit gebied ook zo enorm verward. Met als gevolg dat men na het constateren van een abnormaliteit van alles onderneemt om die te verhelpen – terwijl men in feite bezig is een stuk genialiteit uit te drijven. Met zulke oordelen is echt niet veel aan te vangen.” enz.
    Je vindt het in Genezend Opvoeden, Zeist 1997, pag 14 en 15.
    Die genialiteit die Steiner in 1924 zag – geheel tegen het toen vigerende tijdsdenken in – daaraan danken wij nu onze digitale techniek. En dan maar zeggen dat antroposofie zweverig is . . . . .

    1. Zeer interessant. Dat citaat uit de Heilpädagogischer Kurs kwam me bekend voor toen ik de zin ‘terwijl men in feite bezig is een stuk genialiteit uit te drijven’ las. Wat blijkt: ik heb dat boek in de Nederlands vertaling van 1979, vertaald door Frits Wilmar. Alles wat erin staat, ben ik zo goed als vergeten, maar merkwaardig genoeg is dat ene zinsdeel me bijgebleven.

    2. Walter Hebing

      Hallo Bernhard Heldt, John Wervenbos heeft voor mij de juiste link naar je website: “Moraliteit en bewustzijn” gelegd. Ik heb je betoog gelezen en ben nog steeds onder indruk van de helderheid hiervan! Vooral de vier kernaspekten: ontwikkelen, verbinden, ondernemen en verantwoorden spreken mij aan. Ik werk nu als vrijwilliger op Bronlaak en wil er allerlei cursussen geven, Bronlaak wil me wel de ruimte daartoe bieden, maar wordt gehinderd door de direktie van de Seizoenen in Zeist. Voorheen de Zonnehuizen, ik werk er nu vier jaar en wel voor het Kaspar Hauser Kursus Huis.
      Kaspar Hauser was een jongen die al vroeg in een kelder gedropt werd, alvorens hij spreken kon. Echter zijn geheugen was nagenoeg fotografisch. Hij heeft uiteindelijk zelfmoord gepleegd, omdat hij vond dat de samenleving hem uitbuitte. Hij kreeg er geen vat op!
      Jouw zin: In mijn optiek is persoonlijk leiderschap daar, waar we handelen vanuit de ruimte van het bewustzijn van het nú, uit moraliteit!
      Ik vind deze zin dubbelzinnig, ik zou zo Hitler kunnen nabootsen, echter de kernaspekten verbieden me dat, immers de verbinding telt! Echter hoe we nu aan elkander verbonden zijn is een kunstmatige verbinding, door Autisten tot stand gebracht. En vraag niet waarom?
      Een beetje bewustzijn van het gebeuren op elke dag, ziet dat kinderen niet de natuur(aarde) beleven maar het digitaal gebeuren om hen heen. Ik zie iets en kijk via internet wat het is of was. In wezen worden autisten gebruikt om ruimte aan ons fysiek bestaan te geven, geen ruimte in fysieke zin, maar ruimte in psychiese zin, een soort nieuwe religie!
      Als we onze problemen van de huidige tijd teniet willen doen, zouden we door de ogen van al onze zorgvragers naar het nu moeten kijken, onze eigen kinderen inbegrepen. Eigenlijk niet alleen onze eigen kinderen in nederland, maar alle kinderen van de wereld.
      Ik heb een tiental jaren geleden dit geschreven:Mijn leven in een notedop!

      Slapend als baby, in een wieg tussen de glasscherven van een, door Duits/Engels geschut, gesneuvelde ruit.
      Spelend als kind, met of tussen de gevaarlijke restanten van deze wereldoorlog
      Gebiologeerd als puber, door de zogenaamde “positieve” producten van deze oorlog, vooral de auto!
      Ontnuchtert als student, studerend op een sociale academie, waar het meest A-sociale zijn/haar weg kon banen.
      Werk ik nu, als NT2 docent met cursisten vanuit alle uithoeken der wereld, onder het lawaai van de F16’s en al doende, via het ABP, sparend voor mijn oude dag waarop niets meer hoeft maar alles mag.

      Wat leef ik toch in een ‘’ontwikkeld land”. En wat ben ik toch een gewetensloze boef!

      Door mijn schuld, door mijn allergrootste schuld zit ik nu vaak tegenover een Afghaan, een Bosniër, een Irakees, enz. waarvan ’n nichtje/neefje geschrokken ,verminkt of zelfs gedood is van/door een door mij gefinancierde clusterbom. Ik lees trauma’s in hun ogen en voel mijn machteloos Zijn!
      Ik haal dit gegeven even aan, omdat mijn bewustzijn me min of meer dwingt. Ik heb onze koningin erop aangeschreven, als mijn werkgeefster die me verplichtte om een bijdrage te leveren aan het ABP, die op haar beurt mijn geld in dergelijke projekten belegde. Over verantwoordelijkheid gesproken, zowel de koningin liet via haar kabinet, als Balkenende weten, dat verantwoordelijkheden niet bij hun, maar bij de instellingen ligt. Met andere woorden: Zoek het zelf maar uit!
      Een heel eigenaardig standpunt. Bij overtredingen van de wet: Treedt er een instelling in Naam Van de Koningin op. Is de koningin, nu Koning, een soort zwart gat in het menselijk maatschappelijk Nederlands bewustzijn?
      De zorg op de werkvloer wordt in een snel tempo afgebouwd, het geld is er niet meer voor, in wezen terrecht, want veel geld kwam niet ten goede aan de werkvloer. Het gedachtegoed van Steiner begint zo langzamerhand ook handelswaar te worden, ik vraag me af of de vrucht van de autistische gemeenschap in Silycon Valey wel een zegen voor de mensheid beschouwd kan worden? Egypte de bakermat van onze beschaving roert zich nu, ik heb nooit begrepen dat een Koning zich een graf(Pyramide) kon permiteren ten koste van zijn volk.
      Op dat vlak (verbinden) is er nog veel werk te verrichten voor onze nieuwe Koning!
      Mijn bewustzijn heeft me verbonden met de indianen, ik hoop dat de Boliviaanse President, mijn vertrouwen in hem niet schend. In mijn bewustzijn genereert alles wat is, een hektiek van jawelste, mijn hart slaat vaak wel 240 keer per minuut, pillen doen dit gegeven reduceren, maar daar wordt de chemische industrie alleen maar groter van.
      Bewust Zijn is op aarde zijn, met alles erop en eraan! De vier kernaspekten beperken zich tot de mens in een bepaalde cultuur, maar het nu omvat alles wat is! Dankzij autisten kunnen we digitaal de wereld aanschouwen, maar die weg schenkt ons geen vertrouwen in onze natuurlijke omgeving. En daarvan zijn we als mens toch afhankelijk!
      Groetjes Walter

    3. Beste Bernard,
      Is het werkelijk zo dat jij op de zin van Ridzerd: ‘Als je bijvoorbeeld ziet wat computers, smartphones enz. allemaal kunnen, dat is toch ongelooflijk, zo knap’ reageert met: ‘En dan te bedenken dat we dat vooral te danken hebben aan mensen met een zogenaamde “stoornis” in het autistisch spectrum, autisten zogezegd’? Dan ben ik benieuwd welke bron je hierbij hebt gebruikt. Of heb je dit zelf bedacht?

      1. Die uitspraak riep bij mij ook vragen op. Toch schijnt wel in bepaalde zin en in bepaalde mate een mogelijke relatie te bestaan tussen (een zeker aantal) computertechneuten en autisme, zie: Het whizzkid-syndroom (Ode, april 2002). Maar goed, ik verneem ook graag nader van Bernard Heldt in dezen.

  6. Haike

    Ik heb altijd begrepen dat Kasper Hauser vermoord is… Het schijnt dat hij eigenlijk degene had moeten zijn die de Sociale Driegeleding in de wereld had moeten zetten, en toen dat verhinderd werd door hem levend monddood te maken, en uiteindelijk toch te vermoorden, de taak om de Driegeleding te introduceren op Steiner’s bord is terecht gekomen…

  7. Als de mensheid alleen maar zou bestaan uit mensen die naar het spirituele streven, zouden er dan auto’s , computers, space shuttles etc. zijn?
    Het materialisme zou niet ontstaan zijn. In het grotere meer omvattende gezichtspunt is het zo, dat de mensheid behalve uit individuen bestaand ook een groot organisme is met elkaar. Door de incarnaties heen wordt heel veel verschillende ervaring op gedaan.Zo is ook de ervaring van het materialisme goed voor een bepaald tijdsbestek. Uiteindelijk komt al die ervaring ten goede aan de hele mensheid. Stel je eens voor men ontdekt een komeet die op ramkoers ligt met de aarde. De spiritueel ontwikkelde mensen zullen daar (nog) weinig aan kunnen doen. (zolang ze geen witte magische krachten hebben om zo’n ramp af te wenden.) Dan zijn we op aarde dus afhankelijk van het technische kunnen wat het materialisme ons heeft opgeleverd
    Ik heb een artikeltje over kometen geschreven: http://antropocalypse.blogspot.nl/2013/07/kometen.html

  8. Als de mensheid alleen maar zou bestaan uit mensen die naar het spirituele streven, zouden er dan auto’s , computers, space shuttles etc. zijn?
    Het materialisme zou niet ontstaan zijn.

    Dat denk ik ook wel, zie bijv. ook het volgende citaat.
    https://ridzerdvandijk.wordpress.com/2011/06/11/1451/

    Opmerkelijk is echter wel, dat Steiner zelf in de materialistische wetenschap wel zeer goed thuis was en nota bene op de Technische Hogeschool te Wenen heeft gestudeerd en daar meen ik ook cum laude geslaagd is. Dat hij zijn mannetje stond op materieel/technisch gebied blijkt met name door het ontwerp en de bouw van het Goetheanum en daarmee samenhangend de ontwikkeling van een nieuwe architectuur.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s