De doden hebben ook in zekere zin voedsel nodig

De doden hebben ook in zekere zin voedsel nodig, natuurlijk geen voedsel zoals de mensen hier op aarde nodig hebben, maar voedsel voor geest en ziel. Zoals wij mensen hier op aarde – als ik de volgende vergelijking mag gebruiken – onze zaadvelden moeten hebben voor het gedijen van de vruchten waarvan wij hier op aarde leven, zo ook moeten de zielen der doden zaadvelden hebben, waarop zij bepaalde vruchten kunnen oogsten die zij nodig hebben in de tijd tussen de dood en een nieuwe geboorte. Wanneer de helderziende blik de dode volgt, ziet hij, hoe de slapende mensenzielen de zaadbodem zijn voor de doden, voor de gestorvenen. Voor degene die dit voor het eerst in de geestelijke wereld schouwt, is dit gewis niet alleen verbazingwekkend, maar zelfs in de hoogste mate schokkend om te zien hoe de mensenzielen, die tussen de dood en een nieuwe geboorte leven, als het ware naar de slapende mensen toe ijlen en naar de gedachten en ideeën zoeken die in de slapende mensenzielen aanwezig zijn: want daarvan voeden zij zich, en aan dit voedsel hebben zij behoefte. Want wanneer wij ’s avonds inslapen, dan beginnen de ideeën en gedachten die tijdens onze waaktoestand door ons bewustzijn gegaan zijn, te leven, zij worden als het ware levende wezens. En de dode zielen snellen toe en tonen daarvoor belangstelling. Door de aanblik van deze gedachten voelen zij zich gevoed. Het heeft iets schokkends, wanneer men de helderziende blik richt op gestorven mensen die iedere nacht naar de slapenden toekomen – wij moeten daar zowel de vrienden als, en dat in het bijzonder, de bloedverwanten in aanmerking nemen – en zich als het ware willen laven aan, voeden met de gedachten en ideeën die de mensen meegenomen hebben in de slaap, en niets vinden, wat voor hen voedzaam is. Want er bestaat een groot verschil tussen ideeën en ideeën met betrekking tot onze slaaptoestand. Wanneer wij ons de ganse dag bezighouden met de materiële denkbeelden van het leven, wanneer wij de blik enkel richten op hetgeen er in de fysieke wereld gebeurt en wat er daar kan verricht worden, en wanneer wij niet éénmaal voor het inslapen een gedachte aan de geestelijke werelden hebben, maar integendeel in vele gevallen met andere zaken in ons hoofd dan met [spirituele] gedachten in slaap vallen, dan bieden wij de doden geen voedsel aan. – Ik ken streken in Europa, waar jonge lieden aan de hogescholen de gewoonte hebben om zich ’s avonds met het nodige kwantum bier in slaap te drinken. Dan worden er ideeën overgebracht, die voor hierboven van geen enkele waarde zijn. En wanneer de doden dan naderbij komen, vinden zij een leeg veld, en voor hen is dat dan iets zoals voor ons fysiek lichaam, wanneer er door onvruchtbaarheid op onze velden hongersnood uitbreekt. Vooral in onze tijd kan er veel zielehongersnood waargenomen worden in de geestelijke werelden, want de materialistische levenswijze heeft zich wel zeer verbreid. En tegenwoordig zijn er al veel mensen die het kinderachtig vinden om zich in te laten met gedachten aan de geestelijke wereld. Daardoor ontnemen zij de mensen het voedsel dat zij zouden moeten krijgen na de dood, daardoor ontnemen zij hun dit voedsel, dit zielevoedsel…

Bron: Rudolf Steiner – GA 140 – Okkulte Untersuchungen über das Leben zwischen Tod und neuer Geburt –  Bergen (Noorwegen) 10 oktober 1913

Overgenomen uit tijdschrift De Brug – Hoofdstuk Kamaloka – merkwaardigheden aldaar

10 gedachtes over “De doden hebben ook in zekere zin voedsel nodig

  1. Ik vind deze tekst uitermate praktisch. Steiner laat hier meteen zien wat gevolgen zijn van het een of het ander. In bijvoorbeeld ‘Anweisungen für eine esoterische Schulung’ worden meditaties van hem weergegeven (‘spirituele gedachtenoefeningen’) als hulpmiddelen hiertoe, maar ook bijvoorbeeld elke avond voor het inslapen het volbewust de zinnen van het Onze Vader voor je ogen stellen, kan hier, denk ik, al zinvol zijn.

    1. Je vraagt je alleen af, in hoeverre zijn de inzichten van Steiner in overeenstemming te brengen met de huidige inzichten van de neurowetenschap, die populair stelt dat we helemaal geen ziel hebben, maar dat alle bewustzijn in ons het resultaat van onze hersenen is. Maar als we spreken van “gebruik je hersenen” is er altijd iets meer dan alleen de hersenen, het waarnemende subject. “Hersenen, gebruik je hersenen!” schijnt nu het motto te zijn.
      Een nog grotere winst zou er kunnen worden behaald indien er een dialoog op gang zou kunnen komen, want het blijft in veel gevallen toch preken voor eigen parochie. Op die manier worden paradigma’s gebroken, zoals het huidige materialistische, dat stelt dat alleen de wereld die we zintuigelijk waarnemen bestaat. Wie kan hier iets zinnigs aan toe voegen?

      1. Destijds al Raymond Moody en tegnwoordig Pim van Lommel met hun studie van bijna dood ervaringen bevestigen wat Steiner al veel eerder vertelde. Een voorbeeld, Steiner vertelde dat bij ongelukken bijv. Het hele leven als in een film aan iemand kon voorbijtrekken in fracties van sekonden. zijn uitleg daarbij,het levenslichaam (etherlichaam) komt dan los van het fysieke lichaam. In dat levenslichaam is ons geheugen opgeslagen. En doordat het los komt, komt in een panoramische blik alle geheugeninhoud in een keer in het blikveld, de tijd wordt tot ruimte. Een perspektief is dan dat wat in tijd langer geleden is in de ruimte verder weg lijkt te staan. Vanwege deze inzichten staan hersenwetenschappers als Swaab en van Lommel met zijn non lokaal bewustzijn haaks op elkaar wb hun inzichten.

      2. Ik las daarover gisteren nog een mooie vergelijking bij Steiner. Kort gezegd: Zeggen dat alle bewustzijn het resultaat van onze hersenen is, is ongeveer hetzelfde als zeggen dat verdriet het resultaat van tranen is en niet dat tranen het resultaat van verdriet is.
        Een dialoog met degenen die er zo over denken ,heeft niet veel zin. Velen willen er nu eenmaal niet aan en dan helpen logische argumenten ook niet.

      3. Swaab zou de gestorvenen in de geest van het bovenstaande kunnen helpen door zijn denken beweeglijker te maken en zijn fixatie op het ‘vormdenken’ te doorbreken; door te denken dat men in de fysieke werkelijkheid geen ‘algemene menselijke hersenen’ kan tegen komen, zelfs niet categorieën als ‘hersenen in aanleg’, ‘hersenen van een pas geborene, ‘hersenen van een puber’, ‘hersenen van een volwassene’, ‘hersenen van een Chinees’, ‘hersenen van een Amerikaan’ etc. Het begrip ‘hersenen’ kan evenmin als het begrip ‘driehoek’ zonder beweeglijk denken. Er bestaan immers in de werkelijkheid niet één driehoek en ook geen drie (scherp, stomp en rechthoekig), maar oneindige veel. Voor Steiner is het materialistische denken over de fysieke hersenen heel aanvaardbaar, zo lang men zich daartoe niet beperkt dan wel het als enig juiste beschouwt.
        De eerste voordracht uit GA 151 ‘Der menschliche und der kosmische Gedanke’ Berlijn, 20 januari 1914 http://fvn-archiv.net/PDF/GA/GA151.pdf kan Swaab daarbij behulpzaam zijn.

  2. Haike

    Als ik er vanuit mag gaan dat Steiner het bij het rechte eind heeft, dan is dit wel een heel waardevol citaat. Ik merk dat ik er heel stil van wordt….

  3. Maar zolang Swaab en de zijnen niet over innerlijke waarneming beschikken zal het dus een kwestie van tijd en inspanning zijn van hun kant (maar dat kan nog heel lang duren want ze zijn een bepaalde richting in hun denken en waarnemen ingeslagen) voordat dergelijke visies op de werkelijkheid aanvaard en geïntegreerd zullen worden in ons mens- en wereldbeeld. We nemen waar wat we in onszelf aan bewustzijn hebben ont-wikkeld. De één heeft dat meer dan de ander, zoals Steiner t.o.v. Swaab.

    1. Haike

      Swaab beschikt net zo goed over een innerlijke waarneming als ieder ander…. De vraag is of hij die gebruikt, en hoe hij die gebruikt. Stellen dat hij die niet zou hebben/over beschikken, is een stelling waar ik niet in mee kan komen.

  4. Destijds zei Steiner al,dat de toenmalige materialisten niet konsekwent waren, want deze zeiden bijv. “ik denk”. Als ze konsekwent waren volgens Steiner,hadden ze moeten zeggen ” de (of mijn) hersenen denken”, Nu Swaab met” ik ben mijn brein ” is al een iets konsekwentere materialist 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s