Voor en tegen

Degenen van de geachte aanwezigen die vaker voordrachten van mij hebben gehoord, zullen weten dat het vanuit de geesteswetenschappelijke gezindheid mijn gewoonte is niet alleen te zeggen wat voor een zaak spreekt, maar ook te zeggen wat er tegen spreekt. En in het bijzonder in meer besloten voordrachten over hogere gebieden der antroposofie zorg ik ervoor dat altijd te doen. Zodat degene, die mijn geschriften doorwerkt, in deze geschriften niet enkel vindt, waarmee men bepaalde geestelijke feiten, geestelijke wezens bevestigen kan, maar ook waarmee men de dingen weerleggen kan. Alleen daardoor krijgt men een waarheidsgetrouw inzicht. (Duits: Erlebnis)

Bron: Rudolf Steiner – GA 072 – Bazel 19 oktober 1917  (bladzijde 82)

9 gedachtes over “Voor en tegen

  1. Hopelijk geeft Steiner ook een paar voorbeelden in de komende citaten? Want de “vijand” is feitelijk het Materialisme als filosofie. Niet het consumentisme, wat daar wel uit voortvloeit, maar het Materialisme als filosofische stroming, en die dé mode van onze tijd is, gezaghebbend binnen de wetenschap (Scientisme!) en filosofie. Maar wat doet het ertoe? Waarheid kan niet worden uitgevonden, hoe creatief de opgeblazen ego’s van gezaghebbende en spraakmakende opinieleiders ook denken te zijn, maar kan slechts worden herondekt.
    Overigens zou Steiner wel eens te kennen hebben gegeven, dat zijn boeken alleen voor domkoppen zouden zijn geschreven (?), volgens Berdjajew, een tijdgenoot, en aanhanger van het Personalisme. Zijn argumenten zijn origineel maar niet overtuigend (o.a. in Vrijheid en Geest).

  2. Die opmerking van Berdjajew is duidelijk door vijandigheid ingegeven. Je denkt toch niet dat Steiner gezegd heeft dat hij zijn boeken alleen voor domkoppen geschreven heeft? Hij heeft wel gezegd dat men met alleen denken de waarheid niet kan bereiken. Voor spiritueel inzicht is meer nodig dan alleen intellectualiteit. Dat is heel iets anders dan zeggen dat zijn boeken voor domkoppen zijn geschreven.
    We komen hierbij trouwens meteen op een voorbeeld van Voor en Tegen in zijn werk. Hij legt er namelijk veelvuldig in zijn werk de nadruk op hoe belangrijk het is om het denken te ontplooien, maar tegelijk vindt men vrij veel opmerkingen waarin hij aangeeft dat alleen intellectualiteit en geleerdheid tekort schieten als het gaat om hoger inzicht.

  3. Dat denk ik ook. Berdjajew was een tegenstander, zoals er velen zijn. Dat zou denk ik verstommen als ze echt probeerden de esoterische filosofie te begrijpen. In zijn geval op theologische gronden, anderen menen bijvoorbeeld dat antroposofen en theosofen “crypto-rasisten (!) zijn. Herinner je nog de heisa rond “Kleintje Muurkrant” uit anarchistische hoek ergens in de jaren negentig? De rassenleer (lees: ontwikkelingsgang van de mensheid) van de theosofen maar ook antroposofen is echter gebaseerd op ontplooiend bewustzijn in de mensheid, en elk ras, volk, en individu ontwikkelt een bepaald deelaspect van zijn zevenvoudige samenstelling, dat is de hele waarheid. Het tegendeel van bruut sociaal-Darwinisme van de bruinhemden. Alles kan verkeerd worden uitgelegd en geïnterpreteerd, maar dat is dan onze tekortkoming, niet de werkwijze van de natuur, waarvan wij kinderen zijn. Immers, zoals ik eens een reclameslogan las, “vuurwerk is niet gevaarlijk, maar kan wel gevaarlijk gebruikt worden!” Elke kennis kan verkeerd uitgelegd, geïnterpreteerd worden, ergo, kan in verkeerde handen komen. En: een halve waarheid is erger dan een hele leugen”.

  4. Frans Wuijts

    Het filosofisch materialisme is volgens Rudolf Steiner één van de twaalf wereldbeschouwingsnuancen of –standpunten van waaruit men de werkelijkheid kan benaderen. Elke van deze twaalf is gerechtvaardigd voor het eigen gebied. Hij noemt deze twaalf in de voordrachtenreeks ‘Het menselijk en kosmisch denken’ (GA 151) materialisme, mathematisme, rationalisme, idealisme, psychisme, pneumatisme, spiritualisme, monadisme, dynamisme, realisme, fenomenalisme, sensualisme.
    Er is bijzonder veel scherpzinnigs bedacht en geschreven over het materiële gebied en dat gaat nog steeds verder. Daar is op zich niets mis mee, voor zover het zich beperkt tot het gebied van het materiële, het ‘grofstoffelijke’. Over gebieden daarbuiten kan een dergelijk materialist echter niks zinnigs zeggen. Het gaat te ver als de materialist meent dat alle overige elf standpunten door het materialisme zouden kunnen worden bestempeld als onwerkelijke onzin.

    1. Zeer interessant lijkt mij deze GA 151. Nu zowat het hele werk van Steiner in het Duits op internet staat, ontdek ik zo veel dat ik nog niet gelezen heb, dat ik nauwelijks weet welke ik eerst of laatst zal doen. Momenteel ben ik bezig in GA 072 .

  5. Frans Wuijts

    http://www.uitgeverijpentagon.nl/boeken/60.html
    In vier grandioze voordrachten beschrijft Steiner hoe we ons van een star naar een beweeglijk denken kunnen ontwikkelen. Hij schetst de twaalf gerechtvaardigde waarheidsperspektieven van waaruit je de wereld kunt bekijken, met de zeven zielestemmingen: een gouden sleutel om je eigen denken en dat van de ander te kunnen voorzien. Tevens een weg tot begrip en tolerantie ten aanzien van andere opvattingen en denkwijzen. Voor mensen die het denken na aan het hart ligt, voor hen die een spirituele astrologie zoeken èn voor hen die filosofisch zijn geïnteresseerd een must.
    Een serie voordrachten met grootse perspektieven.

    1. Ja, die moet ik beslist lezen. Maar dan wel in het Duits op internet, want ik zit slecht in de slappe was, daarom koop ik zelden nog boeken. Ik heb overigens wel een e-reader, waarop ik die voordrachtenseries van Steiner lees en ook andere boeken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s