Rudolf Steiner – Dikwijls wordt beweerd dat antroposofie puur dilettantisme is, waarmee een ernstig filosoof zich niet zou mogen inlaten.

Wat wij nu beschouwen zal geheel buiten het kader van de antroposofische beschouwingen vallen. Het hangt er slechts indirect mee samen, het zal een zuiver filosofische beschouwing zijn. De onmiddellijke samenhang ermee is dat dikwijls beweerd wordt dat voor het forum der wetenschap de antroposofische geesteswetenschap geenszins bestaan kan, dat zij eruit zou zien als puur dilettantisme, waarmee een ernstig filosoof zich niet zou mogen inlaten. Er zal nu aangetoond worden dat het dilettantisme niet aan de kant van de antroposofie, maar aan de kant van de filosofie ligt.

De filosofie is tegenwoordig een zeer ongeschikt instrument om tot de antroposofie te komen (in het Duits staat er sich emporzuheben). Wij zullen ons vooreerst oriënteren op de filosofie. Wij zullen zien hoe de filosofie zich historisch ontwikkeld heeft. Dan zullen we dit erfelijk euvel (Erbübel) eens grondig beschouwen. We zullen zien hoe de filosofie tegenwoordig eraan lijdt dat het gehele filosofische denken zich in een spinnenweb gevangen heeft, hoe het daardoor niet in staat is zich een wijdere horizon met betrekking tot de werkelijkheid te verwerven.

Bron GA 108 – ÜBER PHILOSOPHIE, München, 20. März 1908 (bladz. 189)

Link naar GA 108

Advertenties

7 gedachtes over “Rudolf Steiner – Dikwijls wordt beweerd dat antroposofie puur dilettantisme is, waarmee een ernstig filosoof zich niet zou mogen inlaten.

  1. Het lijkt er op dat je met dit citaat een anti-filosofie stokpaardje aan het bereiden bent. Het ging Steiner er niet om om filosofie als zodanig te verwerpen, maar om de tot aan zijn tijd bestaande filosofie uit het net, de gevangenschap van het Kantianisme, het subjectivisme te bevrijden.

    ‘Die Philosophie wieder in die richtige Bahn zu bringen, das ist eine Aufgabe, die nur die anthroposophisch orientierte Geisteswissenschaft wird durchführen können’.

    GA 108
    Die Stellung der Anthroposophie zur Philosophie Berlin, 14. März 1908
    Über Philosophie München, 20. März 1908

  2. @Frans Wuijts

    Ja, het is waar: ik heb met filosofie niet veel op, maar ik weet heel goed dat het Steiner er niet om gaat filosofie als zodanig te verwerpen. Filosofie kan een hulpmiddel zijn bij de ontplooiing van het denken, maar wie wat wil weten over de onsterfelijkheid van de ziel, leven na de dood en voor de geboorte enz., die is bij de filosofie aan het verkeerde adres. daar heb ik al eens een citaat over geplaatst op de VKblog.

    Waarom zouden wij ons eigenlijk met filosofie inlaten, als zij zich toch slechts met een vergeefse moeite der mensheid bezighoudt? Ja, zo is de zaak toch niet, zo is het werkelijk niet! Hetgeen wij doen, als wij ons in deze vanuit een zeker gezichtspunt beslist tevergeefse worsteling verdiepen, is niettemin van oneindige betekenis, iets, dat door niets anders vervangen kan worden. Voor de kennis van de onsterfelijke ziel, voor de kennis van de geestelijke wereld en ook van de goddelijke wezens zal de filosofie zeker altijd onvruchtbaar blijven, maar ze zal niet onvruchtbaar blijven voor de ontwikkeling van zekere menselijk krachten, voor de ontwikkeling van menselijke vermogens.

    Bron: GA 156 – 19 december 1914

  3. Steiner drukt zich over het belang van kennistheorie en filosofie nog veel preciezer en nadrukkelijker uit in zijn essay ‘Filosofie en antroposofie’:

    ‘Es ist nötig, daß man sich dazu bequemen, in scharfen, fein ziselierten Begriffen zu denken, in Begriffen, die man sich erst zubereitet; es gehört dazu, daß man die Geduld hat, von Begriff zu Begriff vorzuschreiten, daß man vor allen Dingen Neigung zu begrifflicher Reinheit und Sauberkeit habe, daß man weiß, wovon man redet, wenn man einen Begriff anschlägt’….

    ‘Man muß wissen, was es heißt, wenn man sagt, der Begriff ist formaliter begründet im Subjekt und fundamentaliter im Objekt; was der Begriff als seine eigene Gestalt hat, kommt vom Subjekt, was er als Inhalt hat, vom Objekt her’.

    ‘Es ist eine große Wohltat, wenn gerade innerhalb der Anthroposophischen Gesellschaft Bestrebungen auftauchen, die in allerbestem (erkenntnistheoretischem) Sinne auf eine Ausarbeitung der erkenntnistheoretisdien Prinzipien hinzielen’…..’Denn diese Bewegung wird in ihren tiefsten Teilen nicht durch diejenigen ihre Geltung in der Welt erlangen, die nur die Tatsachen der höheren Welt hören wollen, sondern durch solche,
    welche die Geduld besitzen, in eine Gedankentechnik einzudringen, die einen realen Grund für ein wirklich gediegenes Arbeiten schafft, die ein Skelett schafft für das Arbeiten in der höheren Welt’.

    ‘Es ist natürlich
    bequemer, mit ein paar mitgebrachten Begriffen alles, was uns als höhere Wirklichkeit entgegentritt, begreifen zu wollen, als eine gediegene Fundamentierung in der Begriffstechnik zu schaffen; aber was sind die Folgen davon? Es gibt oft einen mißlichen Eindruck, wenn man heute philosophische Bücher in die Hand nimmt. Die Menschen verstehen einander gar nicht mehr, wenn sie über höhere Dinge sprechen; sie sind sich nicht klar darüber, wie sie die Begriffe gebrauchen. Das hätte in der scholastischen Zeit nicht vorkommen können, denn damals mußte man sich klar über die Konturen eines Begriffs sein’.

  4. @Frans Wuijts

    Tja, het zal allemaal wel, maar hoe komt het dan dat iemand die bij uitstek thuis is in kennistheorie en in ‘scharfen, fein ziselierten Begriffen zu denken’, Hugo Verbrugh dus (helaas, ik vind het helemaal niet leuk hem nu weer te kritiseren), zowat nergens wat van begrijpt? Als je hem een vraag stelt of als je met een citaat van Steiner komt, dan lijkt het wel of dit helemaal aan hem voorbijgaat en hij geen idee heeft waar je het over hebt.

  5. Die vraag zou je hem rechtstreeks kunnen (moeten) stellen en dan niet via de blogs maar via email of telefonisch. Hij staat gewoon in het telefoonboek. Of je maakt eens een afspraak met hem ergens tussen Sneek en Rotterdam. Je onvrede speelt al zo lang. Een echt gesprek kan veel verhelderen. Over en weer.
    Nu zijn het vaak dubbelgangers die met elkaar over hoop liggen, lijkt me.

  6. @ Ridzerd

    Mijn complimenten. Goed vertaald vind ik. Fraai opgemaakt ook, lettertype en links en rechts uitgelijnd. Naar aanleiding van dit Steiner citaat ben ik deze voordracht vandaag opnieuw gaan lezen. Morgen de laatste twee bladzijden. Je haalt er altijd weer nieuwe dingen uit; zo werkt het bij mij althans. Goede reminder.

  7. @John

    Bedankt, ik ben indertijd van de ULO af gegaan omdat ik in de tweede klas voorwaardelijk overging met een taak voor Duits. Dat betekende dat ik in de vakantie op Duits moest toeleggen. Ik ben toen van de school af gegaan en naar de LTS afd. elektro gegaan.
    Ja, dat heb ik ook wel dat ik altijd weer dingen tegenkom waar ik voorheen overheen heb gelezen of die ik al weer vergeten was.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s