Een goede grap

Het is misschien nauwelijks het vertellen waard en het is wel een jaar of twintig geleden, maar ik moet er nog steeds om lachen elke keer als deze grap weer opduikt in mijn herinnering. In een televisieprogramma -ik meen dat het Showroom heette, precies weet ik het niet meer- was een eigenaar van een antiekwinkeltje aan het woord. Hij vertelde: “Ik kreeg hier een keer een dame in de winkel, die het nogal hoog in de bol had en op bekakte toon vertelde dat haar man doctorandus was. Ze had wel interesse voor een schemerlamp en ze vroeg naar de prijs. Waarop ik antwoordde: deze is 75 gulden, maar voor u is hij 125, want als uw man doctorandus is, dan kunt u ook wel anders betalen.”


 

Rudolf Steiner – Egoïsme/Altruïsme

Onder bepaalde omstandigheden kan wat men liefde noemt, zeer zelfzuchtig zijn. Bekijken wij alleen maar eens het leven om ons heen en proberen wij te onderzoeken hoe dikwijls dat wat men liefhebben noemt, zelfzuchtig is. Daarentegen kan een egoïsme, dat zich tot buiten de individuele mens uitbreidt, zeer onzelfzuchtig zijn door datgene wat bij hem behoort te behoeden en te verzorgen. Juist hierdoor moeten wij leren, dat het leven zich niet binnen begrippen laat inperken.

Wij spreken over egoïsme en altruïsme en kunnen prachtige systemen opbouwen met zulke begrippen. Maar de feiten doorbreken deze systemen. Want wanneer het egoïsme zijn interesse in de omgeving zo uitbreidt, dat het deze omgeving beschouwt als tot zichzelf behorend en net zo behoedt en verzorgt, wordt egoïsme tot onzelfzuchtigheid. En wanneer altruïsme zo wordt, dat men de gehele wereld gelukkig wil maken met wat men zelf het liefste zou willen, wanneer men de hele wereld met alle geweld zijn eigen gedachten en gevoelens wil opdringen en de stelregel wil volgen: ‘En wil je niet mijn broeder zijn, dan sla ik jou de schedel in’, dan kan zelfs altruïsme zeer zelfzuchtig worden.

Men kan immers de werkelijkheid, die door de werking van krachten en feiten tot stand komt, niet in begrippen vatten. Wat de vooruitgang van de mensheid in de weg staat, ligt voor een groot deel daarin, dat steeds opnieuw in onrijpe hoofden en geesten het geloof ontstaat, dat de werkelijkheid zich op de een of andere wijze in begrippen laat persen.

Bron: GA 145 – Den Haag 26 maart 1913

 

Maarten ’t Hart over James Joyce en Robert Musil

5 februari 1999 – Overal vindt men het nodig om de balans van deze eeuw op te maken. Wie is de grootste componist van deze eeuw? Wat mij betreft houden we het erop dat z’n naam begint met de letters Stra. Wat is de grootste roman van deze eeuw? In Duitsland hebben geletterden al vastgesteld: Der Mann ohne Eigenschaften van Musil. In ieder geval is dat stellig de meest onleesbare roman van deze eeuw. (Akkoord: Finnegans Wake is erger en Zettels Traum van Arno Schmidt gooit ook hoge ogen.) In ruil daarvoor graag Buddenbrooks van Thomas Mann. Of die Insel des zweiten Gesichts van Albert Vigoleis Thelen. In Engeland is Ulysses van Joyce bij herhaling al uitgeroepen tot grootste roman van deze eeuw. Dertig jaar terug heb ik mij er doorheen geworsteld. Mijn kennis van de Engelse taal schoot toen nog tekort. Later heb ik het opnieuw geprobeerd. Toen kwam de Nederlandse vertaling van John Vandenbergh. Ik las Ulysses voor de derde keer. Weer viel het mij zwaar de slotscène met Molly Bloom te bereiken. Tijdens een vakantie in Dublin heb ik mij voor de vierde keer in Joyce verdiept. In Zuid-Dublin maakte ik een kolossale wandeling om zijn geboortehuis te zien. Ik liep langs alle plaatsen waar Ulysses speelt. Ik bezocht de Martello Tower waar Ulysses begint.

Ontegenzeggelijk bleek dit bezoek aan Dublin de beste methode om in deze weerbarstige roman door te dringen. Je kunt niet zeggen dat ik mijn best niet gedaan heb, maar een lievelingsboek is het niet geworden, en zal het ook nooit worden. Alles wat in de als Joyce-museum ingerichte toren herinnerde aan Italo Svevo boeide mij duizendmaal meer dan Joyce zelf. Ik ruil Ulysses ogenblikkelijk in voor Bekentenissen van Zeno.

1 juni 1999: Zo hebben Engelse literaire academici Ulysses van James Joyce uitgeroepen tot de beste roman van de eeuw. Ik zeg eerlijk: dat akelig pretentieuze boek staat bij mij niet eens op de lijst van honderd. Net zo min trouwens als Der Mann ohne Eigenschaften van Robert Musil, dat in Duitsland werd uitgeroepen tot beste roman van de eeuw. Deze twee romans zijn typisch boeken voor academici die verzot zijn op symbolen en betekenislagen zodat ze daar proefschriften over kunnen schrijven. Wie gewoon een prachtig boek wil lezen, beleeft nauwelijks genoegen aan Ulysses. En ergernis is zijn deel bij die blubberige roman van Musil.

Bron: Maarten ’t Hart – Een deerne in lokkend postuur – Persoonlijke kroniek 1999

Robert Musil
James Joyce

Rudolf Steiner – Een helderziende is met geesteswezens even vertrouwd als een ander met zijn hond of kat.

Zoals een gedachte in de mens leeft, is zij slechts een schaduwbeeld, een schim van haar werkelijke wezen. Zoals de schaduw op een wand zich verhoudt tot het voorwerp zelf dat deze schaduw werpt, zo verhoudt zich de gedachte welke in het menselijk hoofd opkomt, tot het wezen in de geesteswereld dat aan deze gedachte beantwoordt.

Als nu iemands geesteszintuig tot ontwikkeling is gekomen, dan neemt hij dit gedachtenwezen even reëel waar als hij met zijn fysieke ogen een tafel of stoel waarneemt. Hij verkeert in een omgeving van gedachtenwezens.

Het zintuiglijk oog neemt een leeuw waar, en het op het zintuiglijke gerichte denken ervaart de gedachte aan een leeuw slechts als een schim, als een schaduwachtig beeld. Het geestesoog evenwel ziet in de geesteswereld de leeuw als gedachte even werkelijk als het stoffelijk oog de fysieke leeuw. Zoals voor iemand die blind geboren is, na de operatie welke hem het gezichtsvermogen deed verkrijgen zijn omgeving plotseling met nieuwe eigenschappen van kleur en licht verrijkt schijnt, zo komt het iemand die zijn geestesoog leert gebruiken voor, alsof hij omgeven is door een nieuwe wereld, een wereld van levende gedachten of geestelijke wezens.

Wanneer iemand die slechts vertrouwt op zijn uiterlijke zintuigen, deze wereld van geestelijke wezens loochent en beweert dat die wezens niet meer dan abstracties zijn, welke door het vergelijkende verstand worden gevormd aan de hand van hetgeen met de zintuigen wordt waargenomen, dan is zulks begrijpelijk omdat juist zo iemand niet in staat is om iets van deze hogere wereld waar te nemen. Hij kent de gedachtenwereld slecht in haar schimachtige abstractheid. Hij weet niet  dat iemand wiens geestesoog geopend is, met die geesteswezens even vertrouwd is als hijzelf met zijn hond of kat, noch dat deze wereld een veel intensievere werkelijkheid bezit dan de zintuiglijk-fysieke wereld.

Bron: GA 9 –  Theosofie

Dean Martin (bijgenaamd Drunky Dean) zingt samen met Nancy Sinatra (bezongen door pa Frank als Nancy with the laughing face) Things. Niet dat het veel met deze blog te maken heeft, maar wel een erg leuke song.